Kazimierz III Wielki

Kazimierz III Wielki był dobrym gospodarzem, czasie jego rządów zaszły w kraju, a zwłaszcza w miastach, tak duże zmiany, ze powstało słynne powiedzenie: „Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”. Jeszcze intensywniej niż w poprzednich dziesięcioleciach rozwijało się osadnictwo, Zagospoda rowywano nowe ziemie. Powstało dużo nowych wsi, szczególnie w Małopolsce. Dotychczas istniejące miasta rozbudowywano, otaczano murami obronnymi, wznoszono ratusze, budynki mieszkalne i nowe kościoły, Odbudowywano miasteczka spalone podczas wojen. Rosła liczba ludności miejskiej. Największe ówczesne miasta to: Kraków, Lwów i Poznań. Kraków otrzymał od króla przywilej zwany prawem składu...

czytaj więcej

Jak doszło do pierwszej wojny ze Szwecją

Kiedy polscy posłowie donieśli Zygmuntowi o knowaniach stryja, natychmiast – za zgdą Rzeczypospolitej – popłynął król w 1598 roku Wisłą do Gdańska, a potem morzem do ojczyzny ratować tron odziedziczony po ojcu. Stryj wyszedł nu na spotkanie, ale na czele armii. Zygmunt miał bardzo mało wojska, przegrał więc, zanim dotarł do Sztokholmu, i został wzięty do niewoli. Zwrócono mu wolność i pozwolono wrócić do Polski, dopiero, kiedy wydał Karolowi swoich szwedzkich stronników. Nigdy więcej nie zobaczył Szwecji. W 1600 roku sejm tego kraju pozbawił go tronu. Zygmunt III nie pogodził się z tą decyzją i dążył do wywołania wojny polsko-szwedzkiej, licząc na zwycięstwo i odzyskanie władzy, W tym celu ogłosił oderwanie od Szwecji Estonii i włączenie jej do Polski...

czytaj więcej

Jagiełło i Jadwiga

Na początku lutego 1386 roku licznie zgromadzeni możni i szlachta na zjeździe w Lublinie, zadowoleni z przyjęcia przez Jagiełłę wszystkich warunków, obwołali go królem Polski. Dziesięć dni po tym zjeździe Jagiełło w asyście swoich krewniaków i wojowników litewskich uroczyście wjechał do Krakowa, wioząc podarki ślubne dla narzeczonej, 15 lutego nastąpił chrzest księcia, Początkowo na ojca chrzestnego proszono wielkiego mistrza krzyżackiego, ale ten zaproszenie odrzucił. Kto jak to, ale on miał powody do niepokoju, widząc, jak łączą się siły polskie i litewskie...

czytaj więcej

Inne dochody

Skarb królewski czerpał również dochody z ceł i podatków. Król zajął się też uporządkowaniem i ujednoliceniem praw. Miało to służyć jednoczeniu Polski. Zbiór praw wydany za jego panowania nazwano statutami wiślicko-piotrkowskimi, od nazw miejscowości, w których został ogłoszony. Wydano je osobno dla Małopolski i Wielkopolski. Choć Kazimierz zawsze pragnął pokoju, wiedział, że jego kraj musi być także przygotowany do prowadzenia wojen. Zatroszczył się więc o podniesienie obronności państwa. Wprowadził zarządzenie, zobowiązujące każdego posiadacza ziemi do służby wojskowej, Dotyczyło to również duchownych. Kto nie mógł stawić się do wojska osobiście, musiał znaleźć sobie zastępcę. Za odmowę służby groziło odebranie majątku...

czytaj więcej

Hołd Pruski

10 kwietnia 1525 roku mieszkańcy Krakowa -L \J byli świadkami niecodziennej uroczystości, która odbyła się na Rynku, Niezliczone tłumy mieszkańców miasta i okolic przybyły popatrzeć na ceremonię składania hołdu. Wieści o niezwykłym wydarzeniu na Rynku dotarły cło krakowian parę dni wcześniej, bo rzemieślnicy od tygodnia budowali drewniane podium, a na koniec obili je pięknym czerwonym suknem. Cały plac pozamiatano i usunięto większość kramów. Ludzi obiegła już wiadomość, ze to mistrz krzyżacki ma przybyć i oddać się w poddaństwo królowi Zygmuntowi, On, który butnie odmawiał wcześniej uznania nad sobą i zakonem zwierzchnictwa Polski i buntowniczo chwycił za oręż, teraz spokorniał i obiecał zjawić się w Krakowie przed obliczem naszego monarchy...

czytaj więcej

Groźny przeciwnik

Za panowania Zygmunta III nad Polską zawisło wielkie niebezpieczeństwo nadciągające od południa. Groźny i zagniewany na króla polskiego sułtan turecki Osman II przygotowywał wielką wojnę z Lechistanem – tak Turcy nazywali nasz kraj. Srożył się i ostrzegał swoich dowódców, ze każe powiesić każdego, kto będzie mu doradzać zachowanie pokoju. A jakież to pretensje miał sułtan do Polski, dlaczego szukał zemsty i był nieprzejednany? Kilka spraw popsuło stosunki polsko-tureckie, Pierwsza to wyprawy Kozaków na Turcję. Na południowych krańcach Rzeczypospolitej, na Ukrainie, nad dolnym biegiem Dniepru, zamieszkiwało bardzo mało ludności, Osiedlano się tu niechętnie, ponieważ od lat na Ukrainę napadali Tatarzy, łupili wsie, brali ludność w niewolę...

czytaj więcej

Dźwiganie się z upadku

Zaborcy nie tylko przemocą odebrali Polsce szmat ziemi, ale zażądali jeszcze, aby sejm wyrazi! na to zgodę. W 1773 roku w Grodnie zwołano sejm, Wojska zaborców stały w pogotowiu. Najpierw dopilnowano, aby posłami zostali ludzie posłuszni zaborcom, a później salę obrad otoczyli żołnierze gotowi do walki z tymi, którzy odważyliby się protestować. Marszałkiem został zdrajca narodu Adam Poniński, Kiedy nadeszła chwila podpisania traktatów rozbiorowych, kilku posłów odważnie się sprzeciwiło, Najrozpaczliwiej bronili całości ojczyzny Tadeusz Rejtan i Tadeusz Korsak. Tym razem nie mogli się posłużyć liberum veto, bo sejm był opanowany przez konfederację stworzoną przez zaborców. Jeden protest na takim sejmie nie miał znaczenia. Traktaty zostały podpisane...

czytaj więcej

Dzielny król Mieszko II

W chwili śmierci ojca Mieszko II miał trzydzieści pięć lat. Nie zwlekając, natychmiast kazał się koronować. Przeżyli więc mieszkańcy Gniezna jeszcze w tym samym 1025 roku drugą uroczystość koronacyjną. Mieszko nie był najstarszym synem Bolesława Chrobrego, ale ojciec widział w mm swego następcę. Dlatego troskliwie dbał o jego wykształcenie i wychowanie rycerskie, wtajemniczał go we wszystkie sprawy państwowe, powierzał dowodzenie oddziałami rycerstwa, Brał więc Mieszko udział w wojnach z Henrykiem II i wyprawie kijowskiej, zasiadał obok ojca podczas rozmów pokojowych z Niemcami i podczas przyjmowania w Gnieźnie po słów zagranicznych, Postarał się też Chrobry o znalezienie mu żony godnej przyszłego króla. Została nią Rycheza, siostrzenica cesarza Ottona III...

czytaj więcej

Drugi rozbiór Polski w 1793 roku

Książę Józef, Tadeusz Kościuszko oraz inni oficerowie poprosili króla o zwolnienie z wojska. Nie chcieli służyć nowej władzy – targowiczanom. Wielu postępowych działaczy, byłych postów na Sejm Czteroletni, opuściło kraj. Targowiczanie z woli Rosji przejęli teraz rządy w Warszawie, Gnębili patriotów, rozkładali pieniądze ze skarbu państwa, wyznaczali sobie pensje i nagrody za „zasługi dla ojczyzny”! Sądzili, ze sąsiedzi pomogą im zwyciężyć twórców nowych praw, przywrócą stary porządek, oddadzą im władzę i pójdą sobie. lymczasem zaborcy kazali sobie drogo zapłacić za pomoc udzieloną Targowicy. Tą zapłatą był drugi rozbiór Polski, Przeprowadziły go Prusy i Rosja, Austria tym razem miała własne kłopoty, wdała się bowiem w wojnę z Francją...

czytaj więcej

Dalsze losy bitwy pod Grunwaldem

Po pewnym czasie lekkozbrojni Litwini musieli ustąpić pod naporem lepiej uzbrojonych Krzyżaków, a nawet rzucili się do ucieczki. Jednocześnie upadła na ziemię wielka chorągiew króla polskiego ze znakiem Orła Białego. Krzyżacy sądzili, że już są zwycięzcami, ale ich radosne okrzyki były przedwczesne. Rycerstwo polskie runęło z wielkim zapałem na nieprzyjaciela. Natychmiast dźwignięto wysoko chorągiew królestwa. Bój trwał wiele godzin. W miarę upływu czasu szala zwycięstwa poczęła przechylać się na stronę polską i wkrótce Krzyżacy ponieśli druzgocącą klęskę. Trupy rycerzy zakonnych, rycerzy najemnych, a także Polaków i ich sprzymierzeńców pokryły pola pod Grunwaldem, Poległ wielki mistrz Ulrich von Jungingen i całe dowództwo krzyżackie. Polacy zdobyli obóz wroga...

czytaj więcej

Chocim

Klęska cecorska wstrząsnęła całą Polską. Kraj żyt w obawie nowego najazdu, Sejm niezwłocznie uchwalił wysokie podatki na wojsko, Jak przewidywano, już w następnym roku ruszyła ku naszym granicom wielka armia turecka, Tym razem wojsko polskie liczyło trzydzieści pięć tysięcy żołnierzy. Poprowadził je przeciw Turkom zwycięzca spod Kirchołmu, hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz. Armia Chodkiewicza oczekiwała nieprzyjaciela w twierdzy chocirnskiej nad Dniestrem, Z pomocą Polakom przyszli Kozacy pod wodzą Piotra Konaszewicza Sahajdacznego, Wojska sułtańskie, znacznie liczniejsze od naszych, były pewne zwycięstwa. Turcy wieźli ze sobą zapasy żywności przeznaczone nie tylko dla wojska na czas walki, ale także na uczty po bitwie. Z wojskiem szły kapele...

czytaj więcej