Monthly Archives Czerwiec 2015

Ostatnia wojna z zakonem

Po wojnie trzynastoletniej bardzo źle układały się stosunki polsko-krzyżackie. Działo się tak z winy zakonu, który pragnął odzyskać utracone ziemie i uniezależnić się od Polski, W tym celu szukał sojuszników, popierał wrogów Polski i zbroił się. Kiedy na tronie zasiadł Zygmunt Stary, kraj nasz miał sporo kłopotów z sąsiadami. Księstwo Moskiewskie prowadziło wojnę z Litwą, a granice południowe były zagrożone przez Tatarów. Wiedzieli o tym Krzyżacy i przygotowywali odwet. W 1511 roku wielkim mistrzem zakonu został Albrecht Hohenzollern, syn margrabiego brandenburskiego i Zofii Jagiellonki, córki Kazimierza Jagiellończyka...

czytaj więcej

Walka między Zbigniewem a Bolesławem

W 1102 roku, wkrótce po tych wydarzeniach, stary książę zmarł, Pochowano go w Płocku, gdzie – stroniąc od Krakowa – najczęściej przebywał, w katedrze zbudowanej przez Bolesława Śmiałego. Zbigniew i Bolesław Krzywousty podzielili się ziemiami ojca. Początkowo wspólnie rządzili krajem, lecz zgoda nie trwała długo. Bracia bardzo się różnili. Zbigniewa popierali możnowładcy, widząc w nim księcia przypominającego nieco skłonnego do uległości ojca. Bolesław natomiast zyskał popularność wśród rwącego się do wypraw wojennych rycerstwa...

czytaj więcej

Trudne położenie Polski

Polska znalazła się jednak w trudnym położeniu. Henryk II zawarł przymierze z księciem ruskim Jarosławem Mądrym. Jarosław bardzo ochoczo wy-stąpił przeciw księciu polskiemu, który wcześniej zrzucił go z tronu kijowskiego i osadził na nim Świętopełka – swego zięcia, a brata Jarosława. Polska musiała więc prowadzić wojnę na dwóch krańcach państwa. Jej wojska jednak dzielnie stawiły czoło wrogom i odniosły zwycięstwo. Największym wydarzeniem tego etapu wojny była obrona Niemczy w 1017 roku. Niemcy walczący wspólnie z Wieletami podciągnęli poci mury obronne machiny oblężnicze i miotające...

czytaj więcej

Król zmęczony panowaniem

Dwudziestoletnie panowanie Jana Kazimierza skończyło się jego abdykacją w 1668 roku. Dlaczego król podjął taką decyzję, wyjątkową w naszych dziejach? Jan Kazimierz me potrafił dzielnie znosić porażek i upokorzeń. Niepowodzenia łatwo go załamywały, a doznał ich w życiu wiele. Byłby nawet wcześniej zrzekł się korony, ale w chwilach, najtrudniejszych podnosiła go na duchu mądra i dzielna żona Ludwika Maria. Po wojnie ze Szwedami królowa przekonała Jana Kazimierza o potrzebie wprowadzenia reform politycznych, które pozwoliłyby lepiej rządzić krajem i doprowadziły do wzrostu siły i znaczenia Polski w Europie. Ale o takich sprawach nie decydował król, lecz sejm, Król mógł tylko zaproponować sejmowi uchwalenie reform...

czytaj więcej

Król przystąpił do Targowicy!

Książę Józef Poniatowski pełen nadziei snuł plany wojenne, kiedy dotarła wiadomość z Warszawy, że król rozkazuje przerwać wojnę, a sam przystępuje do Targowicy! Jak mogło dojść do tak haniebnej decyzji? Wszyscy zadawali sobie to pytanie i żądali sprawdzenia niewiarygodnej wieści. Niestety, potwierdzenie nadeszło niebawem: król zdradził! W obozie księcia nikt nie zamierzał kapitulować, żołnierze chcieli walczyć mimo rozkazu królewskiego. Na naradzie oficerów zrodziła się myśl, aby małym oddziałem udać się do Warszawy, porwać Stanisława Augusta i sprowadzić go do obozu. Przypuszczano, że król na pewno zmieni decyzję, kiedy nie będzie miał wokół siebie złych doradców – tchórzy i zdrajców. Książę Józef sprzeciwił się temu projektowi w obawie o zdrowie i życie stryja...

czytaj więcej

Zakon krzyżacki u granic Polski

Po niespodziewanej śmierci księcia w kraju rozgorzała wojna między pretendentami do tronu krakowskiego. Książęta, walcząc o dzielnicę senioralną, zapomnieli o Pomorzu Gdańskim, które żyło własnym życiem, oderwane od reszty kraju. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego utraciła jeszcze inne terytoria, takie jak Pomorze Zachodnie, ziemia lubuska, a nawet ziemie położone w centrum dzisiejszej Polski. Wiele nieszczęśliwych zdarzeń ma związek z pobytem w naszym kraju zakonu krzyżackiego. Skąd i dlaczego przybyli oni do Polski? Krzyżacy to rycerze Zakonu Szpitala Najświętszej Mani Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Powstał :n w 1190 roku w Palestynie...

czytaj więcej

Uroczystości

Tymczasem w Merseburgu trwały uroczystości związane z objęciem tronu przez Henryka II. Przybyło wielu książąt niemieckich, aby złożyć hołd nowemu królowi. Przyjechał również Bolesław, chcąc zawrzeć porozumienie z Henrykiem : uzyskać od niego potwierdzenie oddania mu już zajętych ziem. Zdawało się, że władcy doszli do ugody gospodarz okazywał gościowi serdeczność, przyznał Polsce część spornych ziem. Po przyjaznym pożegnaniu Bolesław zadowolony wracał do kraju. Kiedy opuszczał mury Merseburga, napadła nań uzbrojona banda rabusiów, zaciekle atakując orszak książęcy. Na szczęście Bolesław Chrobry uszedł z życiem, ale paru jego rycerzy zabito, Siepaczy nasłał Henryk II...

czytaj więcej

Lata „potopu”

Jan Kazimierz, podobnie jakiego dwaj poprzednicy, przyjął tytuł króla Szwecji, choć w rzeczywistości nim nie byt Król nie należał do ludzi energicznych i słabo znal się na polityce. Przed elekcją piastował godność kardynała, lecz papież zwolnił go ze stanu duchownego, by mógł starać się o tron. Po koronacji ożenił się z wdową po bracie, królową Ludwiką Marią, kobietą mądrą i ambitną. W rzeczywistości to królowa kierowała sprawami państwa, wyręczając w rządzeniu nieudolnego małżonka, Panowanie Jana Kazimierza przypadło na czasy ciężkie i ponure. Trwały wojny z nieprzyjaciółmi zewnętrznymi, nabrzmiewały konflikty wewnętrzne, Nie było niemal jednego roku bez rozlewu krwi, bez konieczności trzymania pod bronią licznych zastępów wojska. Nie brakowało także triumfów w zmaganiach z wrogiem...

czytaj więcej

Kultura w XVI wieku

Już w końcu XIV, a zwłaszcza w XV wieku wykształcone mieszczaństwo włoskie śmiało przeciwstawiało się dotychczasowym nakazom i naukom, ludzie uświadomili sobie, że w starożytności istniała wspaniała kultura Greków i Rzymian, Dlaczego więc me poznać jej lepiej, nie przypomnieć wszystkim, aby stała się natchnieniem twórców i wzorem życia dla ludzi XV wieku i następnych pokoleń? Postanowiono doprowadzić do odrodzenia kultury starożytnej, czyli antycznej, i dlatego nową epokę nazwano odrodzeniem lub z języka francuskiego renesansem...

czytaj więcej

Targowica – symbol zdrady

Kiedy w Warszawie panował radosny nastrój, świętowano z powodu wielkiego sukcesu i trwały przygotowania do wprowadzenia w życie postanowień Konstytucji 3 maja, do Petersburga podążali zdrajcy prosić Katarzynę o pomoc w zniszczeniu dzieła sejmu. Znaleźli się wśród nich: Franciszek Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski, Szczęsny Potocki i paru posłów szlacheckich ze znanym nam już Janem Sucharzewskim na czele, Zdradzili własny naród, który zdobył się na wielki wysiłek w obronie niepodległości, wzywali obce mocarstwo do mieszania się w wewnętrzne sprawy Polski. Opowiedzieli carycy, jak to uczyniono zamach na wolność szlachecką, którą ona przecież im gwarantowała. Mówili o buncie w Warszawie, oczerniali wszystkich patriotów...

czytaj więcej

U progu złotego wieku

Król Aleksander Jagiellończyk umarł w Wilnie latem 1506 roku, mając czterdzieści pięć lat. Pochowano go w katedrze wileńskiej, choć jego ostatnią wolą było spocząć w Krakowie obok dziada, ojca i brata. Zygmunt, najmłodszy syn Kazimierza Jagiellończyka, został wybrany na księcia litewskiego natychmiast po zgonie brata Wkrótce potem na sejmie w Piotrkowie obrano go królem Polski, Miał już wówczas prawię czterdzieści lat. Jego bracia byli dużo młodsi, kiedy zostawali królami. Ale nie dlatego Zygmunt ma przydomek Stary, Wyjaśnimy to później. Długie, ponad czterdziestoletnie panowanie Zygmunta I, a potem Zygmunta Augusta, który królował prawie ćwierć wieku, to czasy bardzo pomyślnego rozwoju Polski. Nazywamy ten okres czasami zygmuntowskim albo złotym wiekiem...

czytaj więcej