Monthly Archives Lipiec 2015

Pierwszy rozbiór

Zamach wywołał wielkie wrażenie w cale] Polsce i oburzenie na królobójców (tak nazywano wówczas każdego, kto ośmielił się podnieść rękę na majestat królewski), Król wrócił do swojej rezydencji, a Kuźma powędrował do aresztu. W 1773 roku odbył się sąd nad królobójcami, Wyroki wydano surowe. Kilku skazano na śmierć przez ścięcie, ale niektórych zaocznie, ponieważ po upadku konfederacji wyjechali z kraju, Był wśród nich organizator zamachu Kazimierz Pułaski, który później zasłynął jako bohater wojny o wolność Stanów Zjednoczonych Ameryki. Stanisław August, znany z łagodności i skłonności do przebaczania, prosił sąd o darowanie kary wszystkim, lecz zdołał obronić jedynie Kuźnię...

czytaj więcej

Koniec wieku żelaza

Król Jan III jeszcze wiele razy musiał mierzyć się z nieprzyjaciółmi Polski. W końcowych latach swego panowania najchętniej przebywał w Wilanowie, oddając się czytaniu książek lub zajęciom gospodarskim. Często jeździł na polowania, łowił ryby, grał w karty, przeglądał i porządkował liczne trofea wojenne. Bardzo niechętnie natomiast uczestniczył w życiu politycznym kraju. Był przygnębiony niezgodą wśród magnatów, zrywaniem sejmów, osłabieniem kraju, który zadziwiał świat wspaniałymi zwycięstwami, a jednocześnie zdumiewał nieporządkiem wewnętrznym. Jan III Sobieski zmarł w czerwcu 1696 roku. Obecny przy łożu królewskim biskup Załuski powiedział: „Zdaje mi się, że schodzimy równocześnie z nim do grobu. Nie bez podstawy lękam się, że wraz z jego zgonem umrze i dzielność Polaków”...

czytaj więcej

Hetman Sobieski gromi Turków pod Chocimiem

Utrata Podola i haniebny układ w Buczaczu otrzeźwiły trochę szlachtę i magnatów. Na zebranym pospiesznie sejmie odrzucono traktat z Turkami i uchwalono podatki na pięćdziesięciotysięczną armię. Wojska wyruszyły na wojnę pod wodzą hetmana Sobieskiego. sieli atakować pod górę. Pierwszy dzień zmagań nie przyniósł rozstrzygnięcia. Nastała noc mroźna i śnieżna, ponieważ zima tego roku wcześnie zawitała na Ukrainę. Przez całą tę noc oba wojska stały w pogotowiu bojowym. Wielu żołnierzy tureckich nieprzyzwyczajonych do tak surowego klimatu zamarzło na śmierć. Rankiem hetman uderzył na obóz przeciwnika. Zaciekła walka szybko przyniosła Polakom zwycięstwo...

czytaj więcej

Panowanie Bolesława Śmiałego

Za panowania Bolesława Śmiałego w Europie działy się ważne sprawy, które wywarły wpływ na życie polityczne wielu państw. Doszło do sporów, a wreszcie otwartej wojny między cesarzem Henrykiem IV a papieżem Grzegorzem VII. Przyczyna konfliktu była prosta: i papież, i cesarz chcieli odgrywać najważniejszą rolę w całym świecie chrześcijańskim, A że dwóch najważniejszych być nie mogło, ktoś musiał ustąpić. Cesarz twierdził, że ma prawo decydować o tym, kto zostanie papieżem, Tak właśnie było dotychczas. Papież z kolei uważał, że skoro on ma prawo nadawania tytułu cesarskiego, władza świecka powinna podporządkować się władzy kościelnej. Wszelka władza na ziemi, według ówczesnych przekonań chrześcijańskich, pochodziła wszak od Boga. Polska, Węgry i Hiszpania poparły papieża...

czytaj więcej

Największe zmiany

Największe zmiany zachodziły wówczas w Krakowie, na dworze królewskim, Na Wawel zwrócone były oczy wszystkich twórców, zamożnych panów, całego kraju. Wielcy magnaci podpatrywali, co dzieje się na zamku, jak rozbudowuje się i zmienia jego wygląd, zwłaszcza wewnątrz, w komnatach królewskich. Pragnęli oni naśladować króla i budowali sobie wspaniałe rezydencje. Ojczyzną renesansu były Włochy. Stamtąd przenikały do Polski nie tylko wiadomości o nowych sposobach budowania, o różnych nowościach kulturalnych. Przybywali również włoscy mistrzowie – architekci, rzeźbiarze, malarze, złotnicy. W 1499 roku pożar zniszczył część zamku wawelskiego. Jeszcze za panowania Aleksandra Jagiellończyka zaczęto jego odbudowę, ale już w stylu renesansowym...

czytaj więcej

Mały książę czy obcy król?

Nagła śmierć króla wywołała w kraju wielki niepokój. Przemysł II nie pozostawił następcy Rozpoczęły się walki o spadek po królu, Pierwszy sięgnął po władzę mało jeszcze znany niepozorny, bo niewielkiego wzrostu, Władysław zwany Łokietkiem, wnuk Konrada Mazowieckiego. Władał on niewielkim księstwem brzesko-kujawskim, Choć na pozór książę ten niczym się nie wyróżniał, umysł miał bystry, charakter niezłomny, a jako rycerz był bardzo waleczny i odważny. Jeszcze w czasach, kiedy w Wielkopolsce rządził Przemysł, a na Śląsku Henryk IV Probus, zapragnął zostać panem najważniejszej części kraju – Małopolski z Krakowem. Zdobył nawet Kraków, ale po paru miesiącach został wyparty stamtąd przez Henryka IV Po śmierci Przemyśla podjął walkę z kilkoma książętami dzielnicowymi...

czytaj więcej

Książę Śmiały i Szczodry

Kazimierz Odnowiciel miał czterech synów. Najstarszy był Bolesław, a po nim Władysław Herman. Dwaj następni zmarli wcześnie. Władzę po ojcu odziedziczył Bolesław zwany Śmiałym albo Szczodrym**. Czy rzeczywiście oba przydomki określały cechy charakteru władcy? Chyba tak. Tradycja głosi, że Bolesław często obdarowywał cennymi upominkami swoich rycerzy, dworzan, urzędników i krewnych, a także ludzi bardzo ubogich. Pewnego razu, a było to w pierwszych latach panowania hojnego władcy, zjawił się w Krakowie na Wawelu biedny, nędznie odziany ksiądz. Książę zwrócił na niego uwagę, gdyż wyróżniał się spośród innych biedaków ubóstwem stroju. Wezwał duchownego do siebie, Ten szczerze wyznał, co sprowadziło go w pobliże zamku. Będąc sam ubogi, pragnął tylko nasycić oczy widokiem bogactwa...

czytaj więcej

Sejm „niemy” 1717 roku

W 1717 roku wojska rosyjskie na prośbę Augusta II wkroczyły do Polski i otoczyły zamek, w którym obradował sejm, Zapadły na nim uchwały jakich życzył sobie car, a żaden poseł ze strachu nawet ust nie otworzył, W izbie panowała cisza, Nikt nie śmiał przemówić. Milcząco przyjęto decyzję nakazującą Polsce ograniczenie liczebności armii do dwudziestu czterech tysięcy żołnierzy Łatwo zrozumieć, jak bezbronny stawał się nasz kraj, jeśli przypomnimy że i tej liczby nigdy nie mieliśmy, bo brakowało pieniędzy, A w połowie XVIII wieku Rosja miała około trzystu tysięcy wojska, małe Prusy zaś – sto osiemdziesiąt tysięcy. Zdecydowano też, ze wojska saskie opuszczą Polskę, a król będzie mógł zatrzymać przy sobie tylko tysiąc dwustu żołnierzy gwardii...

czytaj więcej

Władysław Warneńczyk

Królem Polski został dziesięcioletni Władysław, ale me on sprawował rządy, lecz w jego imieniu matka Zofia i panowie krakowscy z biskupem Zbigniewem Oleśnickim na czele. Właściwie sam biskup najczęściej decydował o sprawach państwowych. W XIII wieku w Azji Mniejszej pojawili się Turcy osmańscy. Ziemie, na których organizowali swe państwo, należały niegdyś, w starożytności, :o cesarstwa rzymskiego. Później, po podzieleniu cesarstwa na dwie części, powstało tam cesarstwo bizantyjskie ze stolicą w Konstantynopolu nad Bosforem – cieśniną Morza Czarnego. Konstantynopol dawniej nazywany był Bizancjum – stąd nazwa cesarstwa. Turcy podbijali ziemie bizantyjskie, = w końcu XIV wieku, ominąwszy Konstantynopol, wtargnęli do Europy. Wojska tureckie budziły postrach w państwach południowoeuropejskich...

czytaj więcej