Monthly Archives Wrzesień 2015

Warszawa nową stolicą państwa

Król Zygmunt III Waza zakończył życie w 1632 roku. Aż do śmierci uważał się nie tylko za króla polskiego, ale również za króla Szwecji, choć już bardzo dawno pozbawiono go drugiej korony, Kilka dni przed zgonem, gdy leżał na łożu sparaliżowany, wezwał najstarszego syna Władysława i przekazał mu uroczyście koronę szwedzką. Powinien więc Władysław jako król Szwecji dążyć do odzyskania tronu ojca, Zygmunt III pozostawił Polskę osłabioną, wyniszczoną wojnami. Ale Zygmunt III Waza podjął również decyzję, która na trwałe wpisała się w historię Polski – w 1596 roku przeniósł stolicę kraju z Krakowa do Warszawy. A przypomina nam o tym kolumna z postacią króla na placu Zanikowym wzniesiona przez jego syna. Elekcja 1632 roku przebiegała wyjątkowo sprawnie i zgodnie...

czytaj więcej

Umocnienie państwa

Decyzja Mieszka I dotycząca przyjęcia chrześcijaństwa była mądra i korzystna dla państwa. Dawne plemiona tworzące wówczas ludność Polski me zżyły się jeszcze, utrzymywały się między mmi duże różnice, gdyż obyczaje pogańskie były odmienne, choć czczono wspólnych bogów. Utrudniało to ogromnie zjednoczenie Polski. Natomiast jedna wspólna religia ułatwiała scalenie poszczególnych plemion, dzięki czemu stopniowo zanikały różnice pomiędzy Mazowszanami a Pomorzanami, Polanami a Wiślakami i tak dalej. Wszyscy oni powoli stawali się po prostu Polakami. Można by długo opisywać korzyści płynące z przyjęcia chrześcijaństwa, ale powiedzmy tylko o najważniejszych. Nowa wiara umacniała władzę księcia, ponieważ głosiła, ze władcy chrześcijańscy panują z woli Boga...

czytaj więcej

Rzeczpospolita Obojga Narodów

Wielkim wydarzeniem prawie ćwierć wieku trwającego panowania Zygmunta Augusta była unia Polski z Litwą zawarta w Lublinie w 1569 roku. Król nie miał dzieci, po jego śmierci więc Wielkie Księstwo Litewskie mogłoby przejść we władanie któregoś z rodów magnatów litewskich, niechętnych wiązaniu się z Polską. W tej sytuacji Zygmunt August postanowi! oddać Polsce prawo dziedziczenia Litwy. Należało stworzyć jedno państwo, które będzie sobie wybierało wspólnego króla...

czytaj więcej

Bunt Batorego

Stefan Batory nie chciał słyszeć o żadnych ustępstwach i postanowił zlikwidować bunt. Wezwał więc władze miasta przed sąd królewski. Wezwanie zostało zlekceważone. Jednocześnie gdańszczanie przystąpili do umacniania murów miejskich i zwiększyli załogę miasta. W tych poczynaniach sprzyjał im król Danii, od którego otrzymali pieniądze i żołnierzy. Miał on ochotę zapanować nad bogatym miastem. Tymczasem zwołano sejm w Toruniu. Przybyła nań delegacja Gdańska, ale tylko po to, aby w sposób butny i nonszalancki powtórzyć swoje żądania. Król rozkazał uwięzić posłów miasta wraz z burmistrzem Konstantym Ferberem oraz zabronił wszystkim Polakom handlować z Gdańskiem, kierując cały handel wiślany do Elbląga...

czytaj więcej

Mieszko I tworzy państwo polskie

W państwie Polan panowali potomkowie Piasta. Poznajmy bliżej pierwszego historycznego władcę Polan, a następnie całej Polski – Mieszka I z dynastii Piastów. Mieszko urodził się około 920 roku – dokładnie nie wiemy kiedy. Miał prawie czterdzieści lat, kiedy przejął władzę po ojcu. Jego państwo obejmowało oprócz Wielkopolski ziemie: łęczycką, sieradzką, chełmińską, sandomierską, przemyską, a także Mazowsze i Pomorze Gdańskie. Nie wszyscy nasi ówcześni sąsiedzi mieli dobrze zorganizowane państwa. Największe z nich i najsilniejsze to państwo niemieckie. Tereny położone na zachód od dolnej Odry aż po Łabę zamieszkiwali Słowianie połabscy, wśród których najliczniejszą grupę stanowili wojowniczy Wielecki. Od południa z państwem polskim graniczyło księstwo czeskie, a od wschodu Ruś Kijowska...

czytaj więcej

Ludność Wiednia

Ludność Wiednia serdecznie i owacyjnie witała oddziały polskie i ich dowódcę, wyrażając gorące podziękowanie za ratunek. „ Sam lud wszystek pospolity całował mię ręce i nogi, suknie, drudzy się tylko zlatywali, wołając: -Ach! Niech tę rękę tak waleczną ucałujemy!” – czytamy w liście królewskim. Tylko cesarz Leopold, niewdzięczny i zazdrosny, nie zdobył się na słowa podzięki, kiedy wracał do oswobodzonej przez Sobieskiego stolicy swego państwa, którą niedawno tak tchórzliwie opuścił. Po bitwie zaprzestał żywienia Polaków, nie zadbał o rannych i chorych. Wieczorem tego dnia, kiedy stoczył zwycięską bitwę, król odpoczywał w swym namiocie i dyktował sekretarzowi list do żony. Donosił o wielkim triumfie wojsk polskich i opisywał zdobyty obóz turecki...

czytaj więcej

Powstanie Bohdana Chmielnickiego

Na Ukrainie narastało wzburzenie. Wystarczyłby jakikolwiek sygnał, a wszyscy wystąpiliby przeciw Rzeczypospolitej. Niezadowolenie Kozaków wykorzystał Bohdan Chmielnicki, pisarz wojska zaporoskiego, jeden z oficerów werbujących do rejestru, Nienawidził on magnatów kresowych, bo od jednego z nich doznał krzywd osobistych. Stracił przez niego majątek, straci! syna, a sąd nie uznał jego skargi, Postanowił sam dochodzić swoich praw i się zemścić. Poderwał do buntu Kozaków, wezwał do powstania chłopów, zawarł przymierze z Tatarami. Potężne siły kózackotatarskie rozpoczęły działania zbrojne wiosną 1648 roku. Groźna armia okrutnych wojowników ruszyła z Dzikich Pól w kierunku Małopolski. Po drodze przyłączali się do mej chłopi, W kraju tymczasem lekceważono to wystąpienie...

czytaj więcej

Mieszczanie upominają się o swoje prawa

Król początkowo się wahał, czy jawnie przystąpić do obozu patriotycznego, czy pozostać na uboczu. Projekty reform popierał skrycie, bojąc się Katarzyny, której przecież dal słowo, że nie dopuści do zmiany ustroju państwa. A w Warszawie czuwał ambasador rosyjski ze swoimi szpiegami. Chciał być wszędzie, wszystko wiedzieć, aby sejm przypadkiem me uzdrowił Polski. Informowali go zresztą o wszystkim przeciwnicy reform politycznych – Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski i Szczęsny Potocki, wielcy magnaci na usługach Rosji, Po pewnym czasie król mocno związał się z obozem patriotycznym. Sejm od początku rozczarował Katarzynę swoimi decyzjami, ale jej wojska me mogły na razie przeszkodzić w naprawianiu Rzeczypospolitej, bo walczyły z Turcją...

czytaj więcej

Przebieg uchwalenia konstytucji

Od rana 3 maja na placu Zamkowym panowało ożywienie, Wojsko zaciągnęło warty wokół Zamku, Gromadziły się tłumy mieszczan zwołanych przez Kołłątaja. Oczekiwano czegoś niezwykłego, zbawiennego dla ojczyzny. W sali posiedzeń sejmu zebrali się posłowie, przybył król witany niezwykle radośnie. Najpierw przemówił poseł Tadeusz Matuszewicz, a później Ignacy Potocki, Obaj przedstawili ówczesną słabość Polski w Europie i potrzebę natychmiastowego wzmocnienia państwa, Temu wzmocnieniu miała służyć przygotowana ustawa. Sekretarz sejmowy przeczytał projekt konstytucji, a potem trwała kilkugodzinna dyskusja. Ceremonia kościelna zakończyła uroczystości towarzyszące uchwaleniu Konstytucji 3 maja 1791 roku. Kra] się odrodził. Polska miała konstytucję...

czytaj więcej

Potomek Jagiellonów po kądzieli

Tymczasem krakowianie hucznie i radośnie świętowali zwycięstwo, usuwali zniszczenia, zdobili miasto, przygotowując się na przyjęcie króla Zygmunta, który w Piotrkowie oczekiwał na sygnał do wymarszu. Kiedy otrzymał wiadomość o odparciu najazdu Maksymiliana, natychmiast kazał ruszać w drogę. Wspaniale przystrojony Kraków serdecznie powitał nowego monarchę. Tłum wypełniający ulice wiwatował, a senatorzy kłaniali się nisko, wypowiadając pozdrowienia. Wygłoszono kilka przemówień powitalnych, bardzo pięknych i uroczystych. Witano nowego króla jako potomka Jagiellonów: – Przybyć tu raczyłeś swój między swe, obcym tu nie jesteś – zapewniał Zygmunta jeden z mówców. Po wysłuchaniu wszystkich pozdrowień przyszła kolej na odpowiedź królewską...

czytaj więcej

Proces z zakonem i pokój w Kaliszu

Kilka lat później król postanowił szukać sprawiedliwości u papieża, jak przed dwudziestu laty Władysław Łokietek, Papież powołał sędziów, a sąd nad Krzyżakami odbył się w Warszawie w 1339 roku, Sędziowie – francuscy duchowni – wysłuchali wielu świadków i wydali wyrok, Nakazano Krzyżakom zwrócić Kazimierzowi Pomorze, ziemię dobrzyńską, chełmińską, michałowską i Kujawy. Zakon miał również zapłacić Polsce wysokie odszkodowanie, I tym razem wyrok nie został wykonany, bo nie zatwierdził go papież, do którego Krzyżacy zgłosili swoje zastrzeżenia. Kazimierz chciał Polskę umacniać, pragnął budować miasta, rozwijać rzemiosło i handel, Czy mógł sobie pozwolić na ciągłe spory z zakonem? Przekonał się też o bezsilności wszelkich sądów...

czytaj więcej