Monthly Archives Wrzesień 2015

Osierocone królestwo

Powracający do Polski ocalali z pogromu rycerze przywieźli straszliwe wieści o bitwie, ale nikt nie znał losów króla, Nie było pewności, czy zginął, czy żyje, czy może dostał się do niewoli? „Na odgłos wątpliwych wieści o śmierci króla Władysław – pisze Długosz – Polacy wysyłają do Grecji gońców w celu wywiedzenia się o nim, azali żyje ale gdy nic pewnego dowiedzieć się nie mogą, smutek ogarnia brata Kazimierza i innych”, Długo nie wiedziano w Polsce, co czynić – oczekiwać na powrót króla, czy ogłosić bezkrólewie i wybrać nowego. W czasie, gdy w Polsce rolował Władysław Warneńczyk na Litwie, po śmierci Witolda, a następnie jego brata Zygmunta, wielkim księciem został Kazimierz Jagiellończyk, młodszy syn Jagiełły...

czytaj więcej

Warszawa nową stolicą państwa

Król Zygmunt III Waza zakończył życie w 1632 roku. Aż do śmierci uważał się nie tylko za króla polskiego, ale również za króla Szwecji, choć już bardzo dawno pozbawiono go drugiej korony, Kilka dni przed zgonem, gdy leżał na łożu sparaliżowany, wezwał najstarszego syna Władysława i przekazał mu uroczyście koronę szwedzką. Powinien więc Władysław jako król Szwecji dążyć do odzyskania tronu ojca, Zygmunt III pozostawił Polskę osłabioną, wyniszczoną wojnami. Ale Zygmunt III Waza podjął również decyzję, która na trwałe wpisała się w historię Polski – w 1596 roku przeniósł stolicę kraju z Krakowa do Warszawy. A przypomina nam o tym kolumna z postacią króla na placu Zanikowym wzniesiona przez jego syna. Elekcja 1632 roku przebiegała wyjątkowo sprawnie i zgodnie...

czytaj więcej

Umocnienie państwa

Decyzja Mieszka I dotycząca przyjęcia chrześcijaństwa była mądra i korzystna dla państwa. Dawne plemiona tworzące wówczas ludność Polski me zżyły się jeszcze, utrzymywały się między mmi duże różnice, gdyż obyczaje pogańskie były odmienne, choć czczono wspólnych bogów. Utrudniało to ogromnie zjednoczenie Polski. Natomiast jedna wspólna religia ułatwiała scalenie poszczególnych plemion, dzięki czemu stopniowo zanikały różnice pomiędzy Mazowszanami a Pomorzanami, Polanami a Wiślakami i tak dalej. Wszyscy oni powoli stawali się po prostu Polakami. Można by długo opisywać korzyści płynące z przyjęcia chrześcijaństwa, ale powiedzmy tylko o najważniejszych. Nowa wiara umacniała władzę księcia, ponieważ głosiła, ze władcy chrześcijańscy panują z woli Boga...

czytaj więcej

Rzeczpospolita Obojga Narodów

Wielkim wydarzeniem prawie ćwierć wieku trwającego panowania Zygmunta Augusta była unia Polski z Litwą zawarta w Lublinie w 1569 roku. Król nie miał dzieci, po jego śmierci więc Wielkie Księstwo Litewskie mogłoby przejść we władanie któregoś z rodów magnatów litewskich, niechętnych wiązaniu się z Polską. W tej sytuacji Zygmunt August postanowi! oddać Polsce prawo dziedziczenia Litwy. Należało stworzyć jedno państwo, które będzie sobie wybierało wspólnego króla...

czytaj więcej

Bunt Batorego

Stefan Batory nie chciał słyszeć o żadnych ustępstwach i postanowił zlikwidować bunt. Wezwał więc władze miasta przed sąd królewski. Wezwanie zostało zlekceważone. Jednocześnie gdańszczanie przystąpili do umacniania murów miejskich i zwiększyli załogę miasta. W tych poczynaniach sprzyjał im król Danii, od którego otrzymali pieniądze i żołnierzy. Miał on ochotę zapanować nad bogatym miastem. Tymczasem zwołano sejm w Toruniu. Przybyła nań delegacja Gdańska, ale tylko po to, aby w sposób butny i nonszalancki powtórzyć swoje żądania. Król rozkazał uwięzić posłów miasta wraz z burmistrzem Konstantym Ferberem oraz zabronił wszystkim Polakom handlować z Gdańskiem, kierując cały handel wiślany do Elbląga...

czytaj więcej

Mieszko I tworzy państwo polskie

W państwie Polan panowali potomkowie Piasta. Poznajmy bliżej pierwszego historycznego władcę Polan, a następnie całej Polski – Mieszka I z dynastii Piastów. Mieszko urodził się około 920 roku – dokładnie nie wiemy kiedy. Miał prawie czterdzieści lat, kiedy przejął władzę po ojcu. Jego państwo obejmowało oprócz Wielkopolski ziemie: łęczycką, sieradzką, chełmińską, sandomierską, przemyską, a także Mazowsze i Pomorze Gdańskie. Nie wszyscy nasi ówcześni sąsiedzi mieli dobrze zorganizowane państwa. Największe z nich i najsilniejsze to państwo niemieckie. Tereny położone na zachód od dolnej Odry aż po Łabę zamieszkiwali Słowianie połabscy, wśród których najliczniejszą grupę stanowili wojowniczy Wielecki. Od południa z państwem polskim graniczyło księstwo czeskie, a od wschodu Ruś Kijowska...

czytaj więcej

Ludność Wiednia

Ludność Wiednia serdecznie i owacyjnie witała oddziały polskie i ich dowódcę, wyrażając gorące podziękowanie za ratunek. „ Sam lud wszystek pospolity całował mię ręce i nogi, suknie, drudzy się tylko zlatywali, wołając: -Ach! Niech tę rękę tak waleczną ucałujemy!” – czytamy w liście królewskim. Tylko cesarz Leopold, niewdzięczny i zazdrosny, nie zdobył się na słowa podzięki, kiedy wracał do oswobodzonej przez Sobieskiego stolicy swego państwa, którą niedawno tak tchórzliwie opuścił. Po bitwie zaprzestał żywienia Polaków, nie zadbał o rannych i chorych. Wieczorem tego dnia, kiedy stoczył zwycięską bitwę, król odpoczywał w swym namiocie i dyktował sekretarzowi list do żony. Donosił o wielkim triumfie wojsk polskich i opisywał zdobyty obóz turecki...

czytaj więcej

Królowa Jadwiga

1382 roku Ludwik Węgierski zakończył życie i choć wcześniej ustalono, komu przypadnie tron polski, rozpoczął się okres sporów, a nawet walk zbrojnych, okres bezkrólewia trwającego aż dwa lata. Dlaczego żadna z królewien węgierskich nie przybyła do Polski po koronę? Katarzyna zmarła młodo, a Maria została po ojcu królową Węgier, Szlachta nie zgodziła się, aby, podobnie jak jej ojciec, sprawowała rządy na odległość i w dodatku przez zastępców. Poza tym istniała jeszcze poważniejsza przeszkoda. Wkrótce miał się odbyć ślub Marii z Zygmuntem Luksemburczykiem, synem cesarza Karola IV. Wszyscy rozumieli, że to on zostanie faktycznym królem Węgier. Miałżeby zostać również królem Polski? Nic chciano Niemca. Powiadano, że w takiej sytuacji umowa zawarta z królem Ludwikiem jest nieważna...

czytaj więcej

Powstanie Bohdana Chmielnickiego

Na Ukrainie narastało wzburzenie. Wystarczyłby jakikolwiek sygnał, a wszyscy wystąpiliby przeciw Rzeczypospolitej. Niezadowolenie Kozaków wykorzystał Bohdan Chmielnicki, pisarz wojska zaporoskiego, jeden z oficerów werbujących do rejestru, Nienawidził on magnatów kresowych, bo od jednego z nich doznał krzywd osobistych. Stracił przez niego majątek, straci! syna, a sąd nie uznał jego skargi, Postanowił sam dochodzić swoich praw i się zemścić. Poderwał do buntu Kozaków, wezwał do powstania chłopów, zawarł przymierze z Tatarami. Potężne siły kózackotatarskie rozpoczęły działania zbrojne wiosną 1648 roku. Groźna armia okrutnych wojowników ruszyła z Dzikich Pól w kierunku Małopolski. Po drodze przyłączali się do mej chłopi, W kraju tymczasem lekceważono to wystąpienie...

czytaj więcej

Mieszczanie upominają się o swoje prawa

Król początkowo się wahał, czy jawnie przystąpić do obozu patriotycznego, czy pozostać na uboczu. Projekty reform popierał skrycie, bojąc się Katarzyny, której przecież dal słowo, że nie dopuści do zmiany ustroju państwa. A w Warszawie czuwał ambasador rosyjski ze swoimi szpiegami. Chciał być wszędzie, wszystko wiedzieć, aby sejm przypadkiem me uzdrowił Polski. Informowali go zresztą o wszystkim przeciwnicy reform politycznych – Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski i Szczęsny Potocki, wielcy magnaci na usługach Rosji, Po pewnym czasie król mocno związał się z obozem patriotycznym. Sejm od początku rozczarował Katarzynę swoimi decyzjami, ale jej wojska me mogły na razie przeszkodzić w naprawianiu Rzeczypospolitej, bo walczyły z Turcją...

czytaj więcej

Krzyżacy ukazują swoje oblicze

W 1306 roku Władysław Łokietek radośnie witany przybył do Gdańska. Pomorze Gdańskie uznało nad sobą jego władzę, ale Brandenburczycy przypomnieli sobie, ze król czeski obiecał im oddać Pomorze, i w 1308 roku postanowili zagarnąć je siłą. Słusznie sądzili, ze Polska jest zbyt słaba i nie zdoła bronić swojej ziemi. Wyprawa ruszyła latem 1308 roku. Niemcy gdańscy otworzyli bramy Brandenburczykom. Nie poddał się jednak gród warowny broniony przez wiernego Władysławowi Łokietkowi sędziego pomorskiego Bogusze. Wysokie mocne wały i rów z wodą pozwoliły wytrzymać długie oblężenie, zwłaszcza ze napastnicy nie mieli machin oblężniczych...

czytaj więcej