Monthly Archives Wrzesień 2017

Życie plemion polskich

Członkowie plemienia zajmujący wspólne terytorium posługiwali się tym samym językiem, różniącym się nieco od mowy sąsiadów. Początkowo wszyscy mieli jednakowe prawa i równy udział w podejmowaniu ważnych decyzji, które zapadały podczas zgromadzenia dorosłych mężczyzn. Zgromadzenie to nazywano wiecem, Nie zawsze jednak można było w ten sposób kierować życiem i działaniami plemienia. Jeśli na przykład ktoś z zewnątrz zagrażał bezpieczeństwu wspólnoty, zwoływanie wiecu i narady zajmowały zbyt dużo czasu. Wówczas wspólplemieńcy oddawali swój los w ręce najdzielniejszego spośród siebie, zwykle kogoś, kto wyróżniał się zręcznością i odwagą podczas wspólnych polowań albo w walce z siłami przyrody. Takiego przywódcę nazywano wojewodą, ponieważ wiódł wojów na wojnę...

czytaj więcej

Długa wojna z cesarzem Henrykiem II

Przyjazne stosunki Polski z cesarstwem nie trwały długo. Na początku 1002 roku młody cesarz Otton III zmarł we Włoszech w pobliżu Rzymu. Miał zaledwie dwadzieścia trzy lata. W Niemczech rozpętała się walka o tron między kilkoma kandydatami. Największe poparcie zyskał książę Bawarii Henryk, Aby pozbyć się rywali, zwrócił się o pomoc do Bolesława Chrobrego. W zamian obiecał oddać Polsce pograniczne ziemie (zresztą słowiańskie) – Milsko, Miśnię i Łużyce. Bolesław przyjął propozycję, gdyż była ona korzystna, a spośród licznych kandydatów do tronu Henryk miał największe szansę zdobycia go. Wkrótce Henryk, pokonawszy w trudnych bojach swoich przeciwników, został królem Niemiec...

czytaj więcej

21 września

21 września 1331 roku Krzyżacy stanęli pod Kaliszem. Na szczęście dla Polaków na umówione spotkanie nie dotarł czeski sojusznik. Za to Władysław Łokietek zjawił się tam z dość licznym wojskiem. Rycerze zakonni pięć dni oblegali Kalisz, spodziewając się nadejścia Jana Luksemburskiego, Króla Czech zatrzymały jednak ważne sprawy na Śląsku, i to uratowało Polaków. Zawiedzeni Krzyżacy zarządzili odwrót. Wracając, jeszcze bardziej bezlitośnie grabili ziemie polskie, gdyż musieli wrócić z łupem do swego kraju. Władysław Łokietek zorganizował pościg za armią krzyżacką. Rankiem 27 września dogonił pod wsią Płowce jeden z wycofujących się oddziałów wroga...

czytaj więcej

Targowica – symbol zdrady

Kiedy w Warszawie panował radosny nastrój, świętowano z powodu wielkiego sukcesu i trwały przygotowania do wprowadzenia w życie postanowień Konstytucji 3 maja, do Petersburga podążali zdrajcy prosić Katarzynę o pomoc w zniszczeniu dzieła sejmu. Znaleźli się wśród nich: Franciszek Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski, Szczęsny Potocki i paru posłów szlacheckich ze znanym nam już Janem Sucharzewskim na czele, Zdradzili własny naród, który zdobył się na wielki wysiłek w obronie niepodległości, wzywali obce mocarstwo do mieszania się w wewnętrzne sprawy Polski. Opowiedzieli carycy, jak to uczyniono zamach na wolność szlachecką, którą ona przecież im gwarantowała. Mówili o buncie w Warszawie, oczerniali wszystkich patriotów...

czytaj więcej

U progu złotego wieku

Król Aleksander Jagiellończyk umarł w Wilnie latem 1506 roku, mając czterdzieści pięć lat. Pochowano go w katedrze wileńskiej, choć jego ostatnią wolą było spocząć w Krakowie obok dziada, ojca i brata. Zygmunt, najmłodszy syn Kazimierza Jagiellończyka, został wybrany na księcia litewskiego natychmiast po zgonie brata Wkrótce potem na sejmie w Piotrkowie obrano go królem Polski, Miał już wówczas prawię czterdzieści lat. Jego bracia byli dużo młodsi, kiedy zostawali królami. Ale nie dlatego Zygmunt ma przydomek Stary, Wyjaśnimy to później. Długie, ponad czterdziestoletnie panowanie Zygmunta I, a potem Zygmunta Augusta, który królował prawie ćwierć wieku, to czasy bardzo pomyślnego rozwoju Polski. Nazywamy ten okres czasami zygmuntowskim albo złotym wiekiem...

czytaj więcej

Uroczystości

Tymczasem w Merseburgu trwały uroczystości związane z objęciem tronu przez Henryka II. Przybyło wielu książąt niemieckich, aby złożyć hołd nowemu królowi. Przyjechał również Bolesław, chcąc zawrzeć porozumienie z Henrykiem : uzyskać od niego potwierdzenie oddania mu już zajętych ziem. Zdawało się, że władcy doszli do ugody gospodarz okazywał gościowi serdeczność, przyznał Polsce część spornych ziem. Po przyjaznym pożegnaniu Bolesław zadowolony wracał do kraju. Kiedy opuszczał mury Merseburga, napadła nań uzbrojona banda rabusiów, zaciekle atakując orszak książęcy. Na szczęście Bolesław Chrobry uszedł z życiem, ale paru jego rycerzy zabito, Siepaczy nasłał Henryk II...

czytaj więcej

Wojna 13-letnia

Kiedy król wyruszał na wyprawę, wezwał całą szlachtę do stawienia się zbrojnie w umówionym miejscu. To szlacheckie wojsko nazywało się pospolitym ruszeniem Tym razem miejsce zbiórki wyznaczono pod Chojnicami. Przybył tam również król Kazimierz. Dość niezdarnie oblegano dobrze umocniony zamek krzyżacki, W wojsku panował nieporządek i brak karności, nie było też dobrych dowódców. Oblężonym nadeszły z pomocą zaciężne wojska zakonu, Polacy zaatakowali je i w pierwszej chwili rozproszyli szeregi nieprzyjaciół, ale wówczas na tyły naszych wojsk uderzyła załoga zamku Chojnickiego. Wzięte w dwa ognie pospolite ruszenie poniosło całkowitą klęskę, a wróg zdobył cały obóz królewski...

czytaj więcej

Wojna z Cesarstwem

Po tym niepowodzeniu Bolesław rozpoczął energiczne przygotowania do wojny z cesarstwem, gdyż Henryk II nie próżnował, gromadząc wojska i popierając nieprzyjaciół Polski. Zbratał się nawet z pogańskimi Wieletami. Najbliższe lata panowania Bolesława Chrobrego wypełniła długotrwała wojna z Niemcami, a właściwie trzy wojny przeplatane okresami kruchego pokoju. Toczono je w latach 1003-1005, 1007-1013 11015-1018. Pierwsza wojna przyniosła Bolesławowi niepowodzenie, Mimo że rycerstwo nasze nie zostało pobite, Niemcy zawiadnęli Łużycami, Milskiem i Miśnią. Wojska cesarskie sforsowały Odrę pod Krosnem i dotarły aż do Poznania. Książę musiał się cofać, gdyż nie chciał przyjąć walnej bitwy. Wiedział doskonale, że nie może zmierzyć się z taką potęgą...

czytaj więcej

Wzajemna wrogość

Wzajemna wrogość zwolenników Piasta i zwolenników Niemca rozdzielała wyborców oraz zapowiadała raczej wojnę o tron niż elekcję. Już nawet na sejmikach dobywano szabel, bo niezgoda towarzyszyła także wyborom posłów na sejm konwokacyjny. Elekcję wyznaczono na 30 czerwca 1587 roku. Już kilka dni wcześniej szlachta poczęła przybywać na Wolę, chociaż był to czas bardzo niedogodny, ponieważ w gospodarstwach trwało największe nasilenie prac polowych. W jednych rejonach kraju kończono sianokosy, w innych już rozpoczynano żniwa, Zjeżdżali magnaci, jak zwykle z orszakami. Jan Zamoyski przywiódł na pola elekcyjne parę tysięcy wojska, sześć armat, wozy załadowane prochem i kulami...

czytaj więcej

Zakon krzyżacki u granic Polski

Po niespodziewanej śmierci księcia w kraju rozgorzała wojna między pretendentami do tronu krakowskiego. Książęta, walcząc o dzielnicę senioralną, zapomnieli o Pomorzu Gdańskim, które żyło własnym życiem, oderwane od reszty kraju. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego utraciła jeszcze inne terytoria, takie jak Pomorze Zachodnie, ziemia lubuska, a nawet ziemie położone w centrum dzisiejszej Polski. Wiele nieszczęśliwych zdarzeń ma związek z pobytem w naszym kraju zakonu krzyżackiego. Skąd i dlaczego przybyli oni do Polski? Krzyżacy to rycerze Zakonu Szpitala Najświętszej Mani Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Powstał :n w 1190 roku w Palestynie...

czytaj więcej

Zbigniew okrutnie ukarany przez brata

Nie wiadomo, dlaczego pod koniec 1112 roku Bolesław zaprosił brata do powrotu, obiecując mu przebaczenie i nadanie kilku grodów. Gzy było to zaproszenie szczere? Czy książę kierował się miłością braterską? Nie można odpowiedzieć nic pewnego, Można natomiast snuć domysły, ze Bolesław obawiał się knowań Zbigniewa z Niemcami...

czytaj więcej