Category Matura

Francuz wybrany, Sas ukoronowany

Zbliżał się czas wyboru króla. Najwięcej zwolenników miał książę francuski Franciszek Conti. Zacień inny kandydat, a byle ich wielu, nie zdobył sobie tak wielkiego poparcia. Ale wolne elekcje słynęły już z tego, że wtrącały się do nich obce państwa. Zagraniczni posłowie przybywali z pieniędzmi i przekupywali szlachtę, aby przechodziła na ich stronę. Kto więcej płacił, pozyskiwał więcej stronników, W taki sposób walczyli o koronę wyborcy przekupieni przez władcę Saksonii, Fryderyka Augusta, który zagroził księciu francuskiemu, Nadszedł długo oczekiwany dzień głosowania, czerwcowy dzień 1697 roku, Kiedy prymas konno objeżdżał pole elekcyjne, zbierając głosy, wszędzie wznoszono okrzyki na cześć księcia Conti. Zwolennicy Sasa byli w mniejszości, lecz nie zamierzali rezygnować...

czytaj więcej

Założenie uniwersytetu w Krakowie w 1364 roku

Mądry i pracowity król pragnął mieć w kraju ludzi wykształconych, biegłych w prawie urzędników, dobrych lekarzy i nauczycieli. Polacy mogli się kształcić jedynie w zagranicznych szkołach zwanych uniwersytetami. Kazimierz postanowił mieć własny uniwersytet w Krakowie, Zgodę papieża na jego założenie uzyskał w 1364 roku. Początkowo zamierzał zbudować wspaniały gmach, już nawet rozpoczęto kładzenie fundamentów, ale nie wiadomo dlaczego prace przeciągały się, a później je przerwano. W końcu król wykupił w mieście kilka budynków dla przyszłej uczelni, a na jej utrzymanie przeznaczył dochody uzyskiwane z żup solnych. Jesienią zakończone zostały przygotowania do otwarcia pierwszej polskiej wyższej uczelni – Akademii Krakowskiej...

czytaj więcej

Jak Krzyżacy chcieli poróżnić Polskę z Litwą

Niepokój Krzyżaków przejawiał się w zdwojonych przygotowaniach wojennych. Ale zanim doszło do rozstrzygnięć na polu bitwy, puszczono w ruch słowa, słowa nieprawdziwe, czyli oszczerstwa. Krzyżacy w tej dziedzinie byli mistrzami, Bracia zakonni powędrowali na dwory władców europejskich do papieża, głosząc tam swoje opinie o Polsce i jej królu. Przekonywali, że Jagiełło pozostał poganinem, więc i ślub z Jadwigą jest nieważny, powiadali, że chrzest Litwy to oszustwo. Namawiali Wilhelma do współdziałania przeciw Polsce. Ich cel był oczywisty: rozerwać unię polsko-litewską, Wreszcie postanowili poróżnić Witolda z Jagiełłą, zbuntować go przeciwko bratu, I to im się częściowo udało...

czytaj więcej

Koniec epoki saskiej

Pod koniec panowania Augusta III grupa magnatów, mając już dość saskich rządów, umyśliła nawet zrzucić króla z tronu i obrać nowego, najlepiej Polaka. Ale ostatecznie z tymi zamiarami zaczekano aż do śmierci Augusta, który zmarł jesienią 1763 roku. Niemal natychmiast zaczęła się walka o tron, ale i o naprawę Rzeczypospolitej. Przystąpiły do niej dwa stronnictwa magnackie. Jedno z nich chciało reform, a drugie uważało, ze są one niepotrzebne. Pierwsze z tych stronnictw tworzyli członkowie rodziny wielkich magnatów Czartoryskich oraz ich przyjaciele i dlatego nazywano je Familią. Do drugiego zaś należeli obrońcy złotej wolności – hetman Jan Klemens Branicki i znany nam już wojewoda wileński Karol Radziwiłł. Przed elekcją, jak zwykle, najwięcej zainteresowania wzbudzali kandydaci do tronu...

czytaj więcej

Pierwsza wolna elekcja

Zagraniczni dyplomaci wędrowali po kraju, przemawiali na sejmikach, zachwalali zalety swoich panów, a czasem rozdawali podarki, Najpiękniej przemawiał i najwięcej obiecywał przedstawiciel księcia francuskiego. W imieniu Henryka obiecywał spełnić każdą prośbę szlachty. Nic dziwnego, ze jego przemówienia przerywano okrzykami: Vivat Henńcus! Najpoważniejszym rywalem Henryka był książę Ernest, ale dopiero podczas elekcji miało się okazać, komu panowie szlachta powierzą losy swojego kraju. Na błoniach pod wsią Kamień wyborców ustawiono województwami. W środku pola elekcyjnego znajdował się namiot dla senatu, Pierwszy przemówił prymas Uchański, potem wybrano marszałka sejmu elekcyjnego, a następnie przez kilka dni przemawiali goście zagraniczni...

czytaj więcej

Jak Polska utraciła Kamieniec Podolski

Turcja ciągle jeszcze była groźną potęgą, a sułtańskie pogróżki zawsze kończyły się najazdami. Polska dobrze o tym wiedziała, a jednak nie przygotowała się do obrony. Kiedy zwołano sejm, posłowie rozprawiali o różnych mało ważnych sprawach, zamiast uchwalać podatki na wojnę, Hetman Sobieski wzywał wszystkich do składania ofiar na rzecz ojczyzny, sam pierwszy wykładając pieniądze na wojsko, ale nikt go me popart. Tymczasem Turcja po raz drugi zażądała oddania Ukrainy, grożąc, że sułtan wyruszy na Polskę „na czele wojsk niezwalczonych i liczniejszych od gwiazd na niebie”, Groźby zostały spełnione...

czytaj więcej

Wizyta cesarza Ottona III w Gnieźnie

Cesarz Otton III bardzo cenił zdolności Polit patią. Chciał mieć w nim sprzymierzeńca. Władca niemiecki nie cieszył się uznaniem rodzimych wielmożów, gdyż nie zgadzali się z jego poglądami. Otton III czuł się bardziej Rzymianinem niż Niemcem, chciał zbudować wielkie cesarstwo na podobieństwo starożytnego Rzymu. Według jego pomysłu miałoby ono obejmować wszystkie państwa chrześcijańskie i dzielić się na cztery równoprawne części pod władzą cesarza: Italię, Galię, Germanię i Słowiańszczyznę. Nad każdą częścią panowałby król, Jest prawie pewne, że na króla Słowiańszczyzny Otton upatrzył sobie Bolesława Chrobrego...

czytaj więcej

Walka

Do walki z najazdem stanął cały naród, a spośród tych, którzy uwierzyli obietnicom Karola Gustawa, coraz więcej przechodziło na stronę Jana Kazimierza. Przekonali się oni dość szybko, że zostali oszukani. Widzieli grabieże i okrucieństwa popełniane przez wojska szwedzkie. Obiecywano nienaruszalność kościołów i poszanowanie religii, a w całym kraju ograbiano świątynie z kosztowności, plądrowano klasztory, mordowano księży i zakonników. Obiecano bezpieczeństwo szlacheckim majątkom, a przez całą wojnę przywłaszczano to, co było potrzebne armii szwedzkiej. Niewykonanie żądań Szwedów pociągało za sobą tortury i pustoszenie dóbr. Nikt me był pewien swego bezpieczeństwa i dobytku, jeżeli we wsi czy w mieście pojawiła się gromada Szwedów...

czytaj więcej

Po śmierci króla

Warto wiedzieć, że po śmierci króla przerwały pracę wszystkie sądy, które przecież sądziły w jego imieniu. Jeśli przedłużało się bezkrólewie, bezkarnie poczynali sobie przestępcy. Po paromiesięcznych sporach osiągnięto wreszcie zgodę w sprawie zwołania specjalnego sejmu w styczniu 1573 roku. Sejm ten miał raz na zawsze uchwalić przepisy w sprawie wyboru króla i sposobu rządzenia krajem w czasie bezkrólewia. Miał również przyjąć zgłoszenia kandydatów do tronu. W całym kraju na sejmikach ziemskich wybierano posłów. Długo oczekiwany sejm rozpoczął swe obrady 6 stycznia, w święto Trzech Króli. Nazwano go konwokacyjnym od łacińskiego słowa convocare – zwoływać. Jeszcze przed rozpoczęciem obrad sejmu osiągnięto porozumienie w sprawię zastępstwa zmarłego króla...

czytaj więcej

Porażka księcia

Wydawało się, że niepowodzenie misji to również osobista porażka księcia polskiego. Nic podobnego. Nieudana misja przyniosła Polsce niespodziewane korzyści, Wojciech przecież nie był zwyczajnym duchownym, ale biskupem z rodu książęcego, znanym w całym świecie chrześcijańskim, a poza tym bliskim przyjacielem cesarza Ottona III. Cesarz, zaraz wystał do Rzymu prośbę o kanonizację męczennika. luz w 999 roku papież uznał Wojciecha świętym. To rozsławiło nasz kraj i podniosło jego znaczenie w oczach papieża. O Polsce pisano dużo w kronikach wielu narodów. Bolesław, mając w Gnieźnie relikwie świętego, postanowił założyć tam arcybiskupstwo, to znaczy samodzielną polską organizację kościelną. Dotychczas istniało tylko biskupstwo w Poznaniu...

czytaj więcej

Siła złego na jednego

Król Mieszko II miał dwóch braci: starszego Bezpryma i młodszego – Ottona. Zgodnie z wolą ojca, Bezprym wyjechał do Rzymu, aby rządy przerwała naglą śmierć w 1034 roku. Przypuszcza się, że został zamordowany. Władzę w Polsce objął jego syn Kazimierz, początkowo zwany Mnichem, gdyż przygotowywał się w klasztorze do przyjęcia ślubów zakonnych. Nie dane mu było jednak panować w spokoju, bo rozzuchwaleni możni skorzystali z zamętu, jaki powstał po śmierci króla, i sprzeciwili się rządom młodego księcia. Kazimierz został wygnany z Polski, Udał się na Węgry, a stamtąd do Niemiec, gdzie spotkał się z matką. Był to rok 1037. Zgubne okazały się samowolne rządy możnych, zgubne dla kraju, a niebawem i dla nich samych...

czytaj więcej