Category Matura

Posłowie cesarscy w Wilanowie

Imię Jana III Sobieskiego kojarzy się często z Wilanowem, Wieś Wilanów zakupił król w 1677 roku i zbudował w niej swoją rezydencję. Pałac i ogród zaprojektował architekt włoski Augusto Locci. On też kierował robotami, mając do pomocy artystów cudzoziemskich i polskich. Wilanów był nie tylko siedzibą rodziny królewskiej i dworu, ale stanowił jakby wielkie muzeum, w którym znalazły się rzeźby, obrazy, kobierce, pamiątki po wielkich wodzach i królach oraz niezliczone trofea wojenne pochodzenia tureckiego i tatarskiego. Umieszczono w nim wschodnie stroje, ozdoby, meble, uprząż, broń i naczynia, Do dziś zachowało się wiele z tych pamiątek w polskich muzeach, a zwłaszcza w Wilanowie...

czytaj więcej

Wojna o koronę

Radość z powodu pomyślnie zakończonej elekcji trwała krótko, gdyż trzy dni później niezadowoleni Zborowscy z całym swym stronnictwem wybrali na króla Maksymiliana Habsburga. Cóż z tego, że był to czyn bezprawny, skoro buntownicy mieli wojsko. Na początku października przybył do Gdańska Zygmunt Waza. Rozpoczął się wyścig do Krakowa – miejsca koronacji królów polskich. Od południowego zachodu zbliżał się do stolicy Maksymilian, któremu towarzyszyły własne wojska oraz orszak przychylnych mu magnatów polskich...

czytaj więcej

Polska „spichlerzem Europy”

W tak dogodnych warunkach sprzedawano za granicę bardzo dużo płodów rolnych. Tak dużo, że szesnastowieczna Polska zyskała miano spichlerza Europy. Szlachta potrzebowała wielu chłopów do pracy w swych gospodarstwach. Otrzymywali om w użytkowanie kawałek ziemi, za co płacili w tym czasie przede wszystkim pracą. Była to praca dla pana, czyli pańszczyzna. Początkowo chłopi odrabiali na polu pańskim niewiele dni w roku, ale w 1520 roku sejm szlachecki uchwalił, że odtąd każdy musi odpracować co najmniej jeden dzień w tygodniu co najmniej, a więc właściciel folwarku mógł żądać więcej. Im częściej odrywano chłopa od jego zagrody, tym gorzej gospodarował on u siebie. Bogacił się szlachcic...

czytaj więcej

Wojna 13-letnia

Kiedy król wyruszał na wyprawę, wezwał całą szlachtę do stawienia się zbrojnie w umówionym miejscu. To szlacheckie wojsko nazywało się pospolitym ruszeniem Tym razem miejsce zbiórki wyznaczono pod Chojnicami. Przybył tam również król Kazimierz. Dość niezdarnie oblegano dobrze umocniony zamek krzyżacki, W wojsku panował nieporządek i brak karności, nie było też dobrych dowódców. Oblężonym nadeszły z pomocą zaciężne wojska zakonu, Polacy zaatakowali je i w pierwszej chwili rozproszyli szeregi nieprzyjaciół, ale wówczas na tyły naszych wojsk uderzyła załoga zamku Chojnickiego. Wzięte w dwa ognie pospolite ruszenie poniosło całkowitą klęskę, a wróg zdobył cały obóz królewski...

czytaj więcej

Ostatni król

Najwięcej kłopotów sprawił królowi Gdańsk. To, ważne miasto portowe, będące polskim oknem na świat, nie wywiązywało się ze swoich inni pijarzy i zakładali szkoły w Wilnie, w Poznaniu – wydając walkę złu. Jezuici zwalczali konkurentów, którzy odbierali im uczniów, ale w kraju coraz więcej szlachty rozumiało potrzebę reformy obowiązującego dotąd systemu kształcenia młodzieży. Już niedługo absolwenci Collegium Nobilium zasiedli w sejmie wśród twórców wielkich reform. Ostatni król Rzeczypospolitej Stanisław August Poniatowski w chwili elekcji miał trzydzieści dwa lata. Chociaż jego dzieciństwo i młodość przypadły na czasy saskie, nie zetknął się ani z lekceważeniem obowiązków wobec państwa, a ze złymi obyczajami czasów saskich. Otrzymał bardzo staranne wykształcenie w kraju i za granicą...

czytaj więcej

Książę Kazimierz odnawia państwo

Wydarzenia w Polsce wzbudziły niepokój sąsiadów. Bunt ludu mógł się przecież rozprzestrzeniać. W 1039 roku powrócił z wygnania książę Kazimierz w asyście pięciuset rycerzy przydzielonych mu przez cesarza. Pomoc w odbudowie państwa zaofiarował Polakom również książę ruski, Możni panowie, mając w pamięci rebelię swoich poddanych, uznali wreszcie, że tylko silna władza książęca może ich ochronić, i z ulgą przyjęli powrót księcia. Jedynie Masławie zamierzał ustąpić z Mazowsza, ale Kazimierz miał pilniejsze zadania niż rozprawa z nim. Musiał zająć się odbudową państwa polskiego. Nie zdołał od razu podźwignąć zrujnowanych grodów, zwłaszcza Gniezna. Dlatego swoją główną siedzibę urządzi! w Krakowie na Wawelu. Odtąd Kraków uznawany był za nową stolicę Polski...

czytaj więcej

Kultura w XVI wieku

Już w końcu XIV, a zwłaszcza w XV wieku wykształcone mieszczaństwo włoskie śmiało przeciwstawiało się dotychczasowym nakazom i naukom, ludzie uświadomili sobie, że w starożytności istniała wspaniała kultura Greków i Rzymian, Dlaczego więc me poznać jej lepiej, nie przypomnieć wszystkim, aby stała się natchnieniem twórców i wzorem życia dla ludzi XV wieku i następnych pokoleń? Postanowiono doprowadzić do odrodzenia kultury starożytnej, czyli antycznej, i dlatego nową epokę nazwano odrodzeniem lub z języka francuskiego renesansem...

czytaj więcej