Category Nauka

Uroczystości

Tymczasem w Merseburgu trwały uroczystości związane z objęciem tronu przez Henryka II. Przybyło wielu książąt niemieckich, aby złożyć hołd nowemu królowi. Przyjechał również Bolesław, chcąc zawrzeć porozumienie z Henrykiem : uzyskać od niego potwierdzenie oddania mu już zajętych ziem. Zdawało się, że władcy doszli do ugody gospodarz okazywał gościowi serdeczność, przyznał Polsce część spornych ziem. Po przyjaznym pożegnaniu Bolesław zadowolony wracał do kraju. Kiedy opuszczał mury Merseburga, napadła nań uzbrojona banda rabusiów, zaciekle atakując orszak książęcy. Na szczęście Bolesław Chrobry uszedł z życiem, ale paru jego rycerzy zabito, Siepaczy nasłał Henryk II...

czytaj więcej

Wojna z Cesarstwem

Po tym niepowodzeniu Bolesław rozpoczął energiczne przygotowania do wojny z cesarstwem, gdyż Henryk II nie próżnował, gromadząc wojska i popierając nieprzyjaciół Polski. Zbratał się nawet z pogańskimi Wieletami. Najbliższe lata panowania Bolesława Chrobrego wypełniła długotrwała wojna z Niemcami, a właściwie trzy wojny przeplatane okresami kruchego pokoju. Toczono je w latach 1003-1005, 1007-1013 11015-1018. Pierwsza wojna przyniosła Bolesławowi niepowodzenie, Mimo że rycerstwo nasze nie zostało pobite, Niemcy zawiadnęli Łużycami, Milskiem i Miśnią. Wojska cesarskie sforsowały Odrę pod Krosnem i dotarły aż do Poznania. Książę musiał się cofać, gdyż nie chciał przyjąć walnej bitwy. Wiedział doskonale, że nie może zmierzyć się z taką potęgą...

czytaj więcej

Zbigniew okrutnie ukarany przez brata

Nie wiadomo, dlaczego pod koniec 1112 roku Bolesław zaprosił brata do powrotu, obiecując mu przebaczenie i nadanie kilku grodów. Gzy było to zaproszenie szczere? Czy książę kierował się miłością braterską? Nie można odpowiedzieć nic pewnego, Można natomiast snuć domysły, ze Bolesław obawiał się knowań Zbigniewa z Niemcami...

czytaj więcej

Osierocone królestwo

Powracający do Polski ocalali z pogromu rycerze przywieźli straszliwe wieści o bitwie, ale nikt nie znał losów króla, Nie było pewności, czy zginął, czy żyje, czy może dostał się do niewoli? „Na odgłos wątpliwych wieści o śmierci króla Władysław – pisze Długosz – Polacy wysyłają do Grecji gońców w celu wywiedzenia się o nim, azali żyje ale gdy nic pewnego dowiedzieć się nie mogą, smutek ogarnia brata Kazimierza i innych”, Długo nie wiedziano w Polsce, co czynić – oczekiwać na powrót króla, czy ogłosić bezkrólewie i wybrać nowego. W czasie, gdy w Polsce rolował Władysław Warneńczyk na Litwie, po śmierci Witolda, a następnie jego brata Zygmunta, wielkim księciem został Kazimierz Jagiellończyk, młodszy syn Jagiełły...

czytaj więcej

Odsiecz Wiednia w 1683 roku

Lew Lechistanu” zrozumiał, że nie ma ani chwili do stracenia, trzeba gromadzić wojska i ruszać. Sejm uchwalił duże podatki na armię, bo szlachta wiedziała przecież, co czeka Polskę, jeśli Turcy zawojują Austrię. Do próśb cesarskich dołączył swoje życzenia papież, który wzywał Polaków do obrony chrześcijaństwa. Na czele dwudziestosiedmiotysięcznej doborowej armii polskiej nasz dzielny monarcha pomaszerował przez Śląsk i Morawy w kierunku Wiednia, Ludność cesarstwa witała go z ogromną radością, Wszyscy byli przekonani, ze król polski niebawem uwolni ich ziemie od najeźdźców. Trzeciego września w pobliżu Wiednia odbyła się rada wojenna...

czytaj więcej

Nie senior, lecz junior

Po wygnaniu brata Śląskiem zawładnął Bolesław Kędzierzawy, W 1163 roku wyraził on zgodę na powrót do tej dzielnicy synów Władysława – Bolesława Wysokiego i Mieszka Plątonogiego. Przybywającym Piastowiczom towarzyszyły oddziały rycerstwa niemieckiego. Książę senior poznał jednak szybko ich zamiary i potomkowie Władysława ponownie zostali wygnani ze Śląska. Młodzi książęta zwrócili się wówczas z prośbą o wstawiennictwo do cesarza. Fryderyk Barbarossa zagroził wojną i zażądał ojcowizny dla braci. W 1173 roku synowie Władysława wrócili na Śląsk, który został między nich podzielony. Potomkowie Władysława Wygnańca znaleźli się na Śląsku wskutek nacisku niemieckiego. Ich żony były Niemkami. Książęta nie uznawali zwierzchnictwa piastowskiego seniora, natomiast wiernie służyli cesarzowi...

czytaj więcej

„Nic nowego”

Taka sposobność nadarzyła się w 1505 roku podczas obrad sejmu w Radomiu. Szlachcie przewodził wówczas kanclerz Jan Łaski, człowiek wykształcony, znający doskonale prawo. Król zniechęcony panoszeniem się magnatów zgodził się współpracować z całą szlachtą. Poza tym był wówczas bardzo chory i pragnął, aby jego młodszy brat zasiadł na tronie litewskim. Ułatwiłoby mu to później starania o tron polski, Plany te w dużym stopniu uzależnione były od przychylności szlachty. Na sejmie radomskim uchwalono konstytucję nihil novi. W dawnej Polsce każdą uchwałę sejmu nazywano konstytucją. WXVI wieku prawie wszystkie ustawy spisywano w języku łacińskim. Określenie nihilnovi oznacza po polsku „nic nowego”. W tych dwóch słowach zawarta jest treść ustawy...

czytaj więcej

Lata „potopu”

Jan Kazimierz, podobnie jakiego dwaj poprzednicy, przyjął tytuł króla Szwecji, choć w rzeczywistości nim nie byt Król nie należał do ludzi energicznych i słabo znal się na polityce. Przed elekcją piastował godność kardynała, lecz papież zwolnił go ze stanu duchownego, by mógł starać się o tron. Po koronacji ożenił się z wdową po bracie, królową Ludwiką Marią, kobietą mądrą i ambitną. W rzeczywistości to królowa kierowała sprawami państwa, wyręczając w rządzeniu nieudolnego małżonka, Panowanie Jana Kazimierza przypadło na czasy ciężkie i ponure. Trwały wojny z nieprzyjaciółmi zewnętrznymi, nabrzmiewały konflikty wewnętrzne, Nie było niemal jednego roku bez rozlewu krwi, bez konieczności trzymania pod bronią licznych zastępów wojska. Nie brakowało także triumfów w zmaganiach z wrogiem...

czytaj więcej

Książę pruski

Kiedy książę pruski przekonał się, ze źle wybrał sobie pana, postanowił przyjść z pomocą królowi polskiemu, Chociaż znalazł się w przykrym położeniu, miał odwagę jeszcze stawiać żądania. Za cenę zerwania sojuszu ze Szwecją i wystąpienia przeciwko niej zażądał zwolnienia Prus Książęcych z zależności od Polski. Niestety, sejm zgodził się na to i zostały zawarte odpowiednie układy. W 1657 roku Karol Gustaw musiał opuścić Polskę, ponieważ Dania rozpoczęła wojnę przeciwko Szwecji. Jego oddziały były stopniowo wypierane z ziem polskich. W 1658 roku Stefan Czarniecki z korpusem wojska przeprawił się do Danii, by bić tam Szwedów. Na początku 1660 roku umarł nagle Karol Gustaw. Teraz już obie strony pragnęły jak najszybszego zakończenia konfliktu. Trzeciego maja 1660 roku podpisano pokój w Oliwie...

czytaj więcej

Królewscy synowie

Czas płynął, królowi przybywało lat. Przecież już w roku bitwy grunwaldzkiej miał ich sześćdziesiąt. Do tej pory Władysław Jagiełło nie doczekał się syna, Wprawdzie już po Kazimierzu Wielkim panujący nie miał prawa przekazywania państwa swym potomkom, bo przywilej obsadzania tronu zdobyli sobie możni i przedstawiciele szlachty, ale Jagiełłowy syn to co innego. Chodziło o utrzymanie unii dwóch państw, Witold – książę Litwy – tez nie miał synów. Wspominaliśmy już o drugim małżeństwie króla, ale nie było ono ostatnie. W 1417 roku Jagiełło ożenił się po raz trzeci ze stateczną wdową, Elżbietą Granowską. Trzecia królowa towarzyszyła mężowi tylko trzy łata i zmarła. Dwa lata później siedemdziesięciodwuletni Władysław Jagiełło ożenił się z siedemnastoletnią księżniczką ruską, Zofią Holszańską...

czytaj więcej

Król zmęczony panowaniem

Dwudziestoletnie panowanie Jana Kazimierza skończyło się jego abdykacją w 1668 roku. Dlaczego król podjął taką decyzję, wyjątkową w naszych dziejach? Jan Kazimierz me potrafił dzielnie znosić porażek i upokorzeń. Niepowodzenia łatwo go załamywały, a doznał ich w życiu wiele. Byłby nawet wcześniej zrzekł się korony, ale w chwilach, najtrudniejszych podnosiła go na duchu mądra i dzielna żona Ludwika Maria. Po wojnie ze Szwedami królowa przekonała Jana Kazimierza o potrzebie wprowadzenia reform politycznych, które pozwoliłyby lepiej rządzić krajem i doprowadziły do wzrostu siły i znaczenia Polski w Europie. Ale o takich sprawach nie decydował król, lecz sejm, Król mógł tylko zaproponować sejmowi uchwalenie reform...

czytaj więcej