Lata „potopu”

Jan Kazimierz, podobnie jakiego dwaj poprzednicy, przyjął tytuł króla Szwecji, choć w rzeczywistości nim nie byt Król nie należał do ludzi energicznych i słabo znal się na polityce. Przed elekcją piastował godność kardynała, lecz papież zwolnił go ze stanu duchownego, by mógł starać się o tron. Po koronacji ożenił się z wdową po bracie, królową Ludwiką Marią, kobietą mądrą i ambitną. W rzeczywistości to królowa kierowała sprawami państwa, wyręczając w rządzeniu nieudolnego małżonka, Panowanie Jana Kazimierza przypadło na czasy ciężkie i ponure. Trwały wojny z nieprzyjaciółmi zewnętrznymi, nabrzmiewały konflikty wewnętrzne, Nie było niemal jednego roku bez rozlewu krwi, bez konieczności trzymania pod bronią licznych zastępów wojska. Nie brakowało także triumfów w zmaganiach z wrogiem. Ale czy może cieszyć zwycięstwo, jeżeli trzeba je opłacić śmiercią wielu ludzi i ogromnymi zniszczeniami? Największe nieszczęście spadło na Polskę w 1655 roku. Przeszło ono do historii pod nazwą potopu. Szwedzi od dawna mieli zaborcze zamiary wobec naszych ziem, a zwłaszcza interesowało ich wybrzeże morskie. Ich plany wojenne były znacznie ułatwione dzięki posiadaniu Inflant i Pomorza Szczecińskiego, które zdobyli nie tak dawno w wojnie z Niemcami. Aby wkroczyć do Polski, nie musieli przeprawiać się przez morze. Przygotowali wojska właśnie na Pomorzu i w Inflantach. Kroki wojenne ułatwili im też niektórzy polscy magnaci. Jeden z nich, podkanclerzy koronny Hieronim Radziejowski, wdał się w spór z królem i za swoje przewinienia został skazany przez sąd na banicję. Udał się do Szwecji i tam na dworze Karola Gustawa intrygował przeciwko Polsce. Namawiał króla Szwedów do wojny, przekonywał, że Jan Kazimierz jest słaby, nie ma poparcia szlachty i pozbawienie go władzy nie będzie sprawą trudną. Radziejowski pałał chęcią zemsty i liczył na korzyści materialne. Zdrajca ten został przewodnikiem Szwedów wkraczających do Polski. Zdrajcami okazali się także hetman litewski Janusz Radziwiłł i jego brat Bogusław. Umyślili sobie, że z pomocą monarchy szwedzkiego oderwą Litwę od Polski i któryś z nich zostanie jej królem zależnym od Szwecji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>