„Nic nowego”

Taka sposobność nadarzyła się w 1505 roku podczas obrad sejmu w Radomiu. Szlachcie przewodził wówczas kanclerz Jan Łaski, człowiek wykształcony, znający doskonale prawo. Król zniechęcony panoszeniem się magnatów zgodził się współpracować z całą szlachtą. Poza tym był wówczas bardzo chory i pragnął, aby jego młodszy brat zasiadł na tronie litewskim. Ułatwiłoby mu to później starania o tron polski, Plany te w dużym stopniu uzależnione były od przychylności szlachty. Na sejmie radomskim uchwalono konstytucję nihil novi. W dawnej Polsce każdą uchwałę sejmu nazywano konstytucją. WXVI wieku prawie wszystkie ustawy spisywano w języku łacińskim. Określenie nihilnovi oznacza po polsku „nic nowego”. W tych dwóch słowach zawarta jest treść ustawy. Zgodnie z nią ,odtąd na potomne czasy nic nowego stanowionym być nie ma przez nas (czyli przez króla) i naszych następców bez wspólnego zezwolenia senatorów i posłów ziemskich”. Co ta ustawa zmieniała w życiu Polski? Po pierwsze, ograniczała władzę króla, który sam już nie mógł decydować o żadnych sprawach państwowych. Po drugie, zwiększała rolę sejmu, a w nim posłów szlacheckich (ziemskich), Po trzecie, zmniejszała jeszcze bardziej udział mieszczaństwa w życiu politycznym kraju. Dotąd bowiem miało ono swoją reprezentację w sejmie, a teraz uczestniczyli w nim tylko posłowie szlacheccy. Jedynie kilka miast, m.in. Kraków i Wilno, mogło wysyłać po dwóch swoich przedstawicieli, lecz wyłącznie w roli obserwatorów. Król zobowiązał się rządzić wspólnie ze szlachtą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>