Cecora

Do Polski dotarły wieści o wrogich zamiarach sułtana. Ponieważ wojny nikt nie chciał, wiosną 1620 roku wysłano pokojowe poselstwo do Stambułu, tureckiej stolicy. Zagniewany srodze sułtan nie przyjął jednak posła Rzeczypospolitej, a urzędnicy tureccy oznajmili, ze wojna jest już postanowiona. Wkrótce Zygmunt III otrzymał od Osmana II list, w którym władca Turcji wypowiadał Polsce wojnę. Niewiele wojsk mogła wystawić Rzeczpospolita przeciwko potężnej armii tureckiej, Obronę granic organizował hetman Stanisław Żółkiewski. Był świetnym wodzem, miał za sobą wiele zwycięstw i kierował niejedną wojną. Teraz opracował plan działań zaczepnych. Nie chciał czekać, aż Turcy wkroczą na teren Polski, lecz postanowił wyjść im naprzeciw. Dlatego też wyruszył do Mołdawii...

czytaj więcej

Aby człowiek cieszył się życiem

Kraj się bogacił, co wpływało na ożywienie różnych dziedzin życia, Sięgano do sposobów gospodarowania sprawdzonych w innych państwach, korzystano tez z osiągnięć kulturalnych Zachodu. Wkrótce poznamy wspaniałą kulturę polską XVI stulecia – złotego wieku, ale najpierw prześledzimy przemiany, które dokonały się na Zachodzie i które tak mocno zainteresowały Polaków. Nowości pojawiły się w bogatych miastach włoskich, takich jak Genua, Wenecja, Mediolan, Florencja czy sławny na cały świat – Rzym, Rzym był miastem bogatym, przede wszystkim dlatego ze znajdowała się w nim siedziba papieży, na której utrzymanie corocznie składały się wszystkie państwa chrześcijańskiej Europy. Miasta północno-włoskie bogaciły się dzięki rozwojowi handlu i rzemiosła...

czytaj więcej

Grunwald, 15 lipca 1410 roku

Nadeszło lato 1410 roku. Przygotowania zakończono, Nasze wojska ruszyły z Małopolski i z Wielkopolski w kierunku Mazowsza. Spotkanie nastąpiło pod Sochaczewem, skąd. król Władysław z całą armią pomaszerował na północ. 30 czerwca nastąpiła przeprawa przez przygotowany zimą most pod Czerwińskiem. Przybyli tam również Litwini z sojusznikami pod dowództwem Witolda, lekka armia podążała dalej – nad granicę państwa zakonnego, Przekroczono ją 9 lipca, a 15 lipca nastąpiło spotkanie z Krzyżakami na polach koło wsi: Stębark, Łodwigowo, Grunwald. Armia wielkiego mistrza liczyła około trzydziestu dwóch tysięcy żołnierzy, w tym większość stanowiła jazda, Armia królewska, łącznie z Litwinami, posiłkami tatarskimi, ruskimi i czeskimi, była liczniejsza – miała około czterdziestu tysięcy żołnierzy...

czytaj więcej

Wielka wojna

Na Żmudzi tymczasem wybuchło powstanie przeciwko zakonowi. Do buntu wezwał Żmudzinów Witold, a Krzyżacy potraktowali ten fakt jako powód do wojny. Jednakże po spotkaniu z delegacją polską raz jeszcze przekonali się o braterstwie dwóch państw. Polskę uznali za groźniejszego przeciwnika, z którym trzeba się rozprawić najpierw, W sierpniu Jagiełło otrzymał od wielkiego mistrza list z wypowiedzeniem wojny. Niebawem cała potęga krzyżacka ruszyła na ziemię dobrzyńską i Kujawy, Oprócz rycerzy zakonnych szły na Polskę zastępy rycerstwa najemnego z całej Europy. Najlepsi rycerze skuszeni zostali me tylko wysokim żołdem, ale obietnicą zdobycia wielkich łupów. Nikt bowiem nie wątpił, że zakon wojnę wygra, a pobita Polska za wszystko zapłaci. Rycerze ci szli do walki ochoczo jeszcze z innego powodu...

czytaj więcej

Książęta panują, a możni rządzą

Okres rozbicia na dzielnice to dość niepomyślne lata w dziejach Polski, wypełnione walkami między potomkami Bolesława Krzywoustego, Kraj był osłabiony, a książęta często zwracali się o pomoc do władców państw ościennych. Sąsiedzi czynili wszystko, aby podzielony kraj nie odzyskał dawnej potęgi. Dlatego też spiskowali przeciwko książętom pragnącym zjednoczenia, a przy każdej sposobności zagarniali nasze ziemie. W 1194 roku podczas uczty zmarł nagłe Kazimierz Sprawiedliwy. Kronikarz Wincenty Kadłubek napisał: „[…] wychyliwszy mały puchar, na ziemię upadł i umarł”. Rozpacz, ale i zdumienie zapanowały na dworze krakowskim. Kiedy książę zasiadał do stołu, cieszył się jak najlepszym zdrowiem...

czytaj więcej

Bolesław królem, Polska – królestwem

Pamiętamy, że cesarz Otton III uznał Bolesława Chrobrego godnym korony królewskiej. Wkrótce po zjeździe gnieźnieńskim książę polski rozpoczął starania o tytuł królewski i oficjalną koronację. W tym celu wysłał do Rzymu posłów. Wskutek różnych burzliwych zdarzeń koronę przeznaczoną dla Polski otrzymał Stefan węgierski. Niebawem zmarł Otton III, nastały lata wojen. Czasy te nie sprzyjały myśleniu o koronacji. Dopiero w ostatnim roku swego życia Bolesław zwieńczył głowę królewską koroną, a Polskę podniósł do rangi królestwa – państwa w pełni niezależnego. Koronacja jako ceremonia kościelna miała przebieg podniosły. Autor wielu powieści historycznych Józef Ignacy Kraszewski opisał pierwszą w naszych dziejach taką uroczystość, która odbyła się w Gnieźnie w czasie świąt Wielkanocy w 1025 roku...

czytaj więcej

Aby synowie się nie wadzili

Całe swoje panowanie poświęcił Bolesław Krzywousty walce o jedność Polski, oto, by nie rozpadła się ona na dzielnice, na drobne księstwa. Jednakże pod koniec życia, w roku 1138, sporządził dokument, w którym zadecydował o podziale Polski między swoich synów. Czy nasz dzielny władca tak bardzo zmienił się w ostatnich latach swego panowania? Czy jedność państwa przestała być dlań dobrem najwyższym? Ależ nie! Mając czterech synów, pragnął tak zorganizować władanie Polską, aby nie doszło do sporów o ziemię i tron. Postanowił każdemu przydzielić dzielnicę, a jednocześnie zachować cały kraj pod władzą jednego księcia, którego wszyscy powinni słuchać. Tym zwierzchnikiem miał zostać najstarszy z jego synów – senior, a później, w następnych pokoleniach – zawsze najstarszy z rodu Piastów...

czytaj więcej

Wielki król

Polska Kazimierza Wielkiego dorównywała w wielu dziedzinach Europie Zachodniej, skąd czerpała wzory, rozwijała je i wzbogacała, Rosło uznanie dla naszego króla i kraju, W całej Europie zasłynął Kraków jako miasto bogate i gościnne. W 1363 roku zgromadził on znakomitych gości przybyłych na ślub cesarza z wnuczką Kazimierza, Elżbietą, córką Elżbiety i księcia Pomorza Zachodniego – Bogusława V. Młodziutką szesnastoletnią księżniczkę wydano za cesarza Karola IV Luksemburczyka, będącego jednocześnie królem Czech...

czytaj więcej

Dość czeskiego panowania!

Już po kilku latach czeskiego panowania wśród Polaków zaczęła narastać niechęć do króla. Nawet dawni stronnicy Wacława mieli go dość. Może dlatego że ich me uhonorował, me nagrodził ziemią i stanowiskami? Król był za to hojny dla Czechów i Niemców, których wielu znalazło się w naszym kraju. Oni głównie wspierali jego władzę, W Krakowie taką podporą czeskiego króla był biskup Jan Muskata – zniemczony Ślązak. W połowie 1305 roku zmarł Wacław II, a jego następcą został syn, Wacław III. Jeszcze nie przybył do Polski, jeszcze nie został ukoronowany, a już zawarł układ z Erandenburczykami – zgodził się oddać im Pomorze Gdańskie w zamian za przyłączenie do Czech Miśni. W 1306 roku Wacław III wyruszył w podróż do Polski, ale nie dojechał. Podczas postoju został zamordowany...

czytaj więcej

Życie plemion polskich

Członkowie plemienia zajmujący wspólne terytorium posługiwali się tym samym językiem, różniącym się nieco od mowy sąsiadów. Początkowo wszyscy mieli jednakowe prawa i równy udział w podejmowaniu ważnych decyzji, które zapadały podczas zgromadzenia dorosłych mężczyzn. Zgromadzenie to nazywano wiecem, Nie zawsze jednak można było w ten sposób kierować życiem i działaniami plemienia. Jeśli na przykład ktoś z zewnątrz zagrażał bezpieczeństwu wspólnoty, zwoływanie wiecu i narady zajmowały zbyt dużo czasu. Wówczas wspólplemieńcy oddawali swój los w ręce najdzielniejszego spośród siebie, zwykle kogoś, kto wyróżniał się zręcznością i odwagą podczas wspólnych polowań albo w walce z siłami przyrody. Takiego przywódcę nazywano wojewodą, ponieważ wiódł wojów na wojnę...

czytaj więcej

Długa wojna z cesarzem Henrykiem II

Przyjazne stosunki Polski z cesarstwem nie trwały długo. Na początku 1002 roku młody cesarz Otton III zmarł we Włoszech w pobliżu Rzymu. Miał zaledwie dwadzieścia trzy lata. W Niemczech rozpętała się walka o tron między kilkoma kandydatami. Największe poparcie zyskał książę Bawarii Henryk, Aby pozbyć się rywali, zwrócił się o pomoc do Bolesława Chrobrego. W zamian obiecał oddać Polsce pograniczne ziemie (zresztą słowiańskie) – Milsko, Miśnię i Łużyce. Bolesław przyjął propozycję, gdyż była ona korzystna, a spośród licznych kandydatów do tronu Henryk miał największe szansę zdobycia go. Wkrótce Henryk, pokonawszy w trudnych bojach swoich przeciwników, został królem Niemiec...

czytaj więcej