Pierwsza wolna elekcja

Zagraniczni dyplomaci wędrowali po kraju, przemawiali na sejmikach, zachwalali zalety swoich panów, a czasem rozdawali podarki, Najpiękniej przemawiał i najwięcej obiecywał przedstawiciel księcia francuskiego. W imieniu Henryka obiecywał spełnić każdą prośbę szlachty. Nic dziwnego, ze jego przemówienia przerywano okrzykami: Vivat Henńcus! Najpoważniejszym rywalem Henryka był książę Ernest, ale dopiero podczas elekcji miało się okazać, komu panowie szlachta powierzą losy swojego kraju. Na błoniach pod wsią Kamień wyborców ustawiono województwami. W środku pola elekcyjnego znajdował się namiot dla senatu, Pierwszy przemówił prymas Uchański, potem wybrano marszałka sejmu elekcyjnego, a następnie przez kilka dni przemawiali goście zagraniczni. Wreszcie szlachta przystąpiła do uchwalenia praw, „aby król przyszedł do praw gotowych”. Przygotowano dokument, który przeszedł do historii pod nazwą artykułów henrykowskich, ponieważ wkrótce wybrany Henryk Walezy podpisał go jako pierwszy król elekcyjny. Te same artykuły dawano do podpisu każdemu następnemu królowi przed koronacją. Głosowanie trwało kilka dni. Zwyciężył Henryk Walezy. Według słów kronikarza „dopiero wrzask, trzask, po polu wszędzie bębnów, trąb słychać było, strzelanie z dział, co tak na godzinę prawie trwało. A po tym do miasta w skok na koniach bieżeli, do kościoła Świętego Jana weszli i tam Te Deum laudamus śpiewali. Wszędzie, gdzieś pojrzał, radość była wielka ludzi”. Nie zapomniano o obietnicach składanych w imieniu Henryka. W porozumieniu z jego przedstawicielem w Polsce ułożono listę żądań, które nowy król powinien spełnić po objęciu władzy. Szlachta wierzyła w niezwykłą zamożność swojego wybrańca, bo życzyła sobie, aby na swój koszt wystawił Polsce cztery tysiące żołnierzy na wojnę z Rosją, zbudował flotę na Bałtyku, spłacił długi Zygmunta Augusta oraz odnowił Akademię Krakowską. Żądano też wpłacania do skarbu Rzeczypospolite] corocznie znacznej sumy pieniędzy. Był to jakby rachunek wystawiony królowi za tron polski. Każdemu następnemu królowi stawiano po wyborze podobne żądania, Nazywano je po łacinie pada conventa.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>