Powstanie Bohdana Chmielnickiego

Na Ukrainie narastało wzburzenie. Wystarczyłby jakikolwiek sygnał, a wszyscy wystąpiliby przeciw Rzeczypospolitej. Niezadowolenie Kozaków wykorzystał Bohdan Chmielnicki, pisarz wojska zaporoskiego, jeden z oficerów werbujących do rejestru, Nienawidził on magnatów kresowych, bo od jednego z nich doznał krzywd osobistych. Stracił przez niego majątek, straci! syna, a sąd nie uznał jego skargi, Postanowił sam dochodzić swoich praw i się zemścić. Poderwał do buntu Kozaków, wezwał do powstania chłopów, zawarł przymierze z Tatarami. Potężne siły kózackotatarskie rozpoczęły działania zbrojne wiosną 1648 roku. Groźna armia okrutnych wojowników ruszyła z Dzikich Pól w kierunku Małopolski. Po drodze przyłączali się do mej chłopi, W kraju tymczasem lekceważono to wystąpienie. Sądzono, że jest to jeden z buntów, jakie już wcześniej wybuchały na Ukrainie i zostały bez większych trudności stłumione. Nie przewidywano poważniejszych kłopotów. Przeciwko powstańcom wysłano armię pod wodzą hetmanów Mikołaja Potockiego i Marcina Kalmowskiego, W bitwach stoczonych w maju, najpierw pod Żółtymi Wodami, a później pod Korsuniem, armia koronna została rozbita, a hetmani wzięci do niewoli kozackiej. Jednocześnie na kraj spadło inne nieszczęście – niespodziewanie zmarł król Władysław IV. Ukraina w ogniu walki, wojsko rozbite, a trzeba stanąć do elekcji. Chmielnicki tymczasem posuwał się w kierunku Lwowa. Wśród senatorów i magnatów ukraińskich nie było jednomyślności w sprawie sposobu prowadzenia wojny i potraktowania Kozaków. Jedni powiadali, ze trzeba pójść na ustępstwa, powiększyć wojsko rejestrowe, uszanować wiarę i obyczaje ludności. Inni żądali prowadzenia bezwzględnej walki z powstańcami, Do tych drugich należał książę Jeremi Wiśniowiecki, postrach ludu ukraińskiego, Walczył na czele własnych wojsk^ a schwytanych Kozaków karał okrutnie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>