Szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie

Panowanie Zygmunta Augusta to czasy pomyślności gospodarczej Polski i bujnego rozkwitu kultury. Ale to również okres konfliktów między szlachtą a magnatami oraz między szlachtą a królem, Zygmunt pragnął rządzić tylko w porozumieniu z magnatami, na co szlachta nie mogła się zgodzić, gdyż chciała na równi z możnowładcami decydować o losach państwa i zajmować wysokie urzędy. Któż to bowiem ten magnat? Też szlachcic! Wszyscy więc winni mieć takie same uprawnienia, gdyż należą do jednego stanu szlacheckiego. A jednak nie było między nimi zgody. Magnat to taki szlachcic, który miał bardzo dużo ziemi, dysponował ogromnym majątkiem, obejmującym wiele wsi i miasteczek, a często kilka dużych miast. Mieszkał w wielkim pałacu, miał wielu urzędników, liczną służbę, a nawet swoje wojsko. Na dworze magnackim żyła także uboga szlachta, która za mieszkanie i wyżywienie służyła swemu panu bardzo wiernie. Szlachcic szlachcicowi też nie był równy. Duża grupa szlachty to właściciele folwarków – dużych gospodarstw. Inna grupa to tak zwani zagrodowcy, właściciele bardzo małych gospodarstw, zagród. Często nie mieli oni chłopów, lecz sami pracowali na roli. Byli też tacy, którzy wcale nie mieli ziemi i żyli na dworach magnatów. Nazywano ich gołotą. Nietrudno dostrzec różnicę i w poziomie życia, i w znaczeniu politycznym między wielkim magnatem, na którego pracowały setki, a może tysiące chłopów, który miał liczną służbę, jeździł wspaniałymi powozami w otoczeniu własnego wojska i zwykle pełnił ważną funkcję w państwie, a szlachcicem-zagrodowcem, który sam wychodził w pole siać i zbierać plony, Ale szlachta mówiła, ze w ich stanie powinna panować całkowita równość nawet powstało wówczas powiedzenie: ,,Szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie”. Ponieważ potężni panowie magnaci, z którymi liczyli się królowie, nie dopuszczali do urzędów szlachty, ta rozpoczęła z nimi walkę. Szlacheccy posłowie dopatrzyli się, że wielu magnatów nieprawnie posiada majątki ziemskie, otrzymane od króla bez zgody sejmu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>