„Za króla Sasa…”

Różne dziwactwa, obżarstwo, pijaństwo panujące na dworze królewskim naśladowali niektórzy magnaci. Urządzali na przykład zawody, kto wypije więcej wina, W czasach saskich opinię największego pijaka Rzeczypospolitej zdobył wojewoda wileński Karol Radziwiłł, zwany Panie Kochanku. On i jemu podobni dbać tylko o suto zastawiony stół, o to, by każdy podziwiał ich hojność i szeroki gest w urządzaniu wielkich biesiad. Nie troszczyli się natomiast o własne wykształcenie, a jeszcze mniej o poziom kultury w państwie. Wśród magnatów zdarzali się analfabeci, a pośród drobnej szlachty tylko co dziesiąty potrafił czytać i pisać. Wśród bogatej szlachty co trzeci był niepiśmienny. W tych czasach nauczaniem zajmował się prawie wyłącznie zakon jezuitów. W j ego szkołach nie uczono języka polskiego, historii, geografii, uczono natomiast łaciny. Uczniowie musieli wkuwać na pamięć długie teksty łacińskie, nie rozumiejąc ich treści. Za nieuctwo i nieposłuszeństwo stosowano karę chłosty. Dużą rolę w nauczaniu odgrywała religia. Młodzi ludzie wykształceni w szkołach jezuickich nie rozwijali swoich zainteresowań, nie czuli potrzeby czytania książek. Zresztą drukowano mało książek wartościowych i mądrych. Zwykłemu szlachcicowi wystarczały modlitewniki i kalendarze. Źle wykształceni, niewłaściwie rozumiejący dobro państwa szlachcice nie chcieli wprowadzać żadnych zmian w kraju, Wydawało im się, ze jest dobrze, a gdy co mądrzejsi wskazywali na wielką słabość państwa, z którym nikt się nie liczy, mieli odpowiedź: słabość Polski gwarantuje jej bezpieczeństwo, bo sąsiedzi me muszą się bać słabego kraju. Głosili, że silna Polska z wielką armią byłaby groźna dla sąsiadów, którzy wówczas napadaliby na nasz kraj, aby doprowadzić do jego osłabienia. Króla nie interesowała sytuacja w Polsce, sejm już prawie nie istniał, bo na czternaście posiedzeń za Augusta III trzynaście zerwano, faktycznie więc Polską rządzili magnaci.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>